Hið unga hjarta er líkt hafinu með myrkum harmadjúpum – það vakna gárar á því undan örveikum vindblæ hugarins, stormar þránnar koma róti á það – og á þetta haf skína hinar fyrstu ástir eins og ljós frá sólu, ýmist léttir sólstafir eða þung sólarbreyskja, hverful stund skín snögglega í hættulegu litaflúri, löðrið sem uppþeytist af losta og sársauka, freyðir og hjaðnar í sólundunarsamri helbirtu
Fjallkirkjan – “Nótt og draumur” eftir Gunnar Gunnarson, bls. 374, þýðing Halldórs Laxness

Í dag kláraði ég Fjallkirkjuna eftir Gunnar Gunnarsson. Hún er eflaust ein besta bók sem ég hef lesið. Ávallt setur að manni vissan söknuð og trega þegar maður hefur lokið við bók sem hefur hrifið mann með sér.
Ég hef áður bloggað um þessa bók og birt tilvitnanir í færslum 18. ágúst 2004 og 30. júlí 2004
Fjallkirkjan skiptist í 5 bindi. Þau eru ,,Leikur að stráum”, ,,Skip heiðríkjunnar”, ,,Nótt og draumur”, ,,Óreyndur ferðalangur” og ,,Hugleikur”. Fjallkirkjan er mjög innblásin af ævi Gunnars sjálfs og rekur þroskasögu Ugga Greipssonar, frá því hann elst upp ungur og saklaus drengur á Austfjörðum, þa4r til hann heldur til náms í Danmörku og fylgir svo erfiðum árum hans þar, þar sem hann reynir að draga fram lífið við ritstörf, uns hann öðlast viðurkenningu fyrir verk sín.
Það sem stendur mest upp úr við lesningu þessarar bókar er fegurðin, stílsnilldin og innlifunin sem maður finnur hjá Gunnari, þetta andrúmsloft sem hann nær að skapa, svo það verður ljóslifandi fyrir manni og samlíðunin sem hann vekur. Bókin er bæði tilvistarleg og heimspekileg og veltir einnig fyrir sér guðdómnum, en slík lýsing væri þó engan veginn tæmandi fyrir hana.
Gunnar lagði í fyrstu upp með að skrifa bók um lífið og margvíslegar myndir þess, að svo miklu leiti sem hann taldi sér fært að skynja það og skilja. Þó að saga Ugga verði rauði þráðurinn finnst mér Fjallkirkjan ekki síst fjalla um þetta. Leit mannsins að sjálfum sér, tilgangi og réttlætingu lífsins.
Gunnar lætur sér fátt mannlegt óviðkomandi. Halldór Laxness þýddi bókina óaðfinnanlega og maður getur skynjað hrifningu hans á verkinu af þeirri álúð og nærgætni sem hann hefur sýnt þýðingunni, hann hefur vegið og metið hvert orð svo að þeir töfrar sem í verkinu eru kæmust sem best til skila.
Það sem hreif Laxness ekki síst var að hér fjallaði Gunnar um íslenskt alþýðufólk og lýsir lífi þeirra, gleði og sorgum í þaula.
Ég vil ljúka þessari umfjöllun með eftirfarandi tilvitnun sem finna má á bls. 832 í Hugleik: Í þöglum, niðurbældum söknuðinum sindrar löngunin til að endurlifa hið leikandi líf, sjá aftur hina sólglöðu daga sem minningin geymir, hitta aftur þann sem maður hitti einu sinni, endur fyrir löngu...

Nordisk Panorama

NB Leiðrétting á tímasetningu á myndunum í portinu í kvöld; það er 21:00 til 22:30. Þar verður sýnd verðlaunamyndin og nokkrar aðrar. Þegar þetta er skrifað veit ég enn ekki hver var valin besta myndin.

Regnboginn hefur verið mitt annað hemili síðan á laugardag. Nú þegar litið er um öxl þykir mér þetta hafa verið afar skemmtileg hátíð, ég hef séð ógrynni úrvalsmynda og einnig þótti mér ánægjulegt hve vel hún var sótt. Þó svo að vissulega hafi verið ergilegt ef salurinn fylltist og maður komst ekki inn.
Það eru margar myndir sem standa upp úr fyrir mér...

Myndin Through my thick glasses er frá Noregi, byggð á sannri sögu og gerð með leirkarla/trölladeigstækni. Litla barnabarnið vill ekki fara í hlý föt áður en það fer út í snjóinn svo afinn segir því frá þegar hann var lítill drengur á stríðsárunum og reyndi að ganga í andspyrnuhreyfinguna.

Exit er dönsk leirkarlamynd í anda mynda eins og Matrix og Vanilla Sky. Leigumorðinginn skaut feita forstjórafíflið fullkomnu skoti í hnakkann. En mörvambinn deyr ekki...

Who´s Barði var “mockumentary” um Barða Jóhannson í Bang Gang. Ímynd hans á að vera andlega þenkjandi heilsufríks en í myndinni virðist hann fremur sleazy fáviti. Snilldarmynd.

Einnig voru góðar heimildarmyndir.

Myndin My Grandad´s Murderer hafði djúpstæð áhrif á mig. Afi annars leikstjórans var myrtur í stríðinu af 3 dönskum nastistum. Móðir leikstjórans, Søren Fauli, ber enn sár í hjarta vegna þessa. Einn morðinginn er enn á lífi í Þýskalandi og hefur farið huldu höfði undanfarin ár. Søren vill hitta hann og reyna að fyrirgefa honum og gera upp fortíðina og að morðinginn
viðurkenni tilveru hans og fjölskyldu hans, vita hvort hann sjái eftir gjörðum sínum og reyna að fá friðþægingu fyrir fjölskyldu sía.

War Children fjallar um þegar finnskum börnum er komið undan til Svíþjóðar í kjölfar innrásar Rússa í Finnland. Talað er við fólk sem var í hópi þessara barna, um sársaukan sem fylgdi viðskilnaðinum við foreldrana og seinna við fósturforeldrana. Fæst börnin vissu hvert væri verið að senda þau, ímynduðu sér jafnvel að það ætti að senda þau í fangabúðir í Rússlandi og ætti að drepa þau. Myndin lýsir svo samlífinu með fósturforeldrunum, hvernig börnin þurfa að aðlaga sig nýju lífi og skipta um tungumál. Þegar stríðinu lýkur eru börnin send heim og þurfa að þola sáran viðskilnað við fólkið sem hafði gengið þeim í foreldra stað, margir sneru heim í fátækt, og höfðu gjarnan kynnst betra lífi í Svíþjóð.
Því miður missti ég af enda myndarinnar og þykir það grábölvað. Vonandi að maður geti nálgast hana einhvern veginn.



Auk þess sá ég ýmsar góðar stuttmyndir frá Balkanskaga. sérlega skemmtileg var tölvuteiknaða myndin Plasticat. Allir eru kattmenni og einn þeirra gengur framhjá betlara og finnur síðan pening. birtast honum þá vættirgóðrar og slæmrar samvisku og setjaupp reikningsdæmi, hvernig hann gæti varið aurnum. En þar er ekki öll sagan sögð, það koma fleiri og fleiri vættir og hver með fáránlegri hugmyndir uns örlögin leysa úr málunum...

Ég var sleginn eftir að hafa séð heimildamyndina The day I'll Never Forget, um umskurð kvenna í Sómalíu. Það er hræðilegt þegar rótgrónar kreddur sem þessi ráða ríkjum og valda fólki hræðilegum sársauka og skaða. Og þegar þetta er orðið svo meitlað í hugsunarhátt eldri kynslóða að þau hlusta ekki þó að öll rök séu á móti, og jafnvel ef þau vita það viðhalda þau sjálfsblekkingunni. ,,Svona hefur þetta alltaf verið”, ,,guð segir það” o.s.frv. Ég held ekki að þetta fólk sé illt í eðli sínu, en það viðheldur fáfræðinni, og lítur á þetta sem spurningu um heiður. Einn ætlaði t.d. að losa saumanna sjálfur, því kona hans, ung stúlka vildi losna við þá þó svo að hann hefði enga menntun eða reynslu í því, þrátt fyrir fortölur hjúkrunarkonu. Að þetta væri spurning um heiður, trú og sið, vinir hans myndu hæða hann ef hann gerði þetta ekki, það væri skylda hans. Nefndi meira að segja Kóraninn til sönnunar, en gat ekki sagt hvar það stóð.
Sannur Tómás trúir ekki þótt hann sjái naglaförin.
Stúlkurnar þora ekkert að segja, og verða að bæla sársaukan eftir getu, læra að taka þessu og venjast uns hætt er við því að þau verði sjálf ónæm og byrgja þetta inni, og hætt við að þau telji sér loks trú um að þetta sé besta leiðin, eða beygja sig alla vegana undir þessa kreddu, láta hana viðgangast eða framkvæma jafnvel sjálfar.
Það versta er kannski að þegar einhver gagnrýnir þennan sið tekur fólkið því sem árás á menningu sína og trú, ,,vesturveldin nota þetta til að ná meiri völdum yfir okkur og gera okkur vestræn” og þess háttar, og gætu tengt við hnattvæðingu kapítalismans, sem vissulega má gagnrýna. Þetta er svo hamrað í þau að þau geta/vilja ekki horfast í augu við sjálf sig og spurt sig hvort þessi aðferð sé réttlætanleg. Menning er ekki yfir gagnrýni hafin og menning Sómala hrynur ekki þótt þeir láti af þessum pyntingum sem þeir reyna að réttlæta fyrir sjálfum sér og öðrum með ýmsum hætti. Menning þeirra stæði þvert á móti sterkari eftir ef þeir létu það standa sem er þeim til góða en legðu niður það sem veldur illu.
Auk þess er umskurður ekki uppruninn hjá Sómölum heldur hefur borist þeim frá Egyptum, en hvaðan þeir fengu þetta veit ég ekki.

Annað umfjöllunarefni var ekki síður átakanlegt; þegar ungar stúlkur eru gefnar eldri mönnum gegn vilja þeirra. Og vilji þær ekki beygja sig undir vilja þeirra eru þær teknar með valdi.

Það er fjarri mér að ætla að ráðast á Sómala, og fjarri mér að gagnrýna menningu þeirrafremur en menningu annara þjóða sem stunda svona nokkuð. En ég er mótfallinn hvers konar lögum, siðum, trú og kreddum sem valda þjáningu, sársauka og pyntingum, og jafnvel dauða saklauss fólks. Á þetta að vera vilji guðs?

Þó að kreddan hafi verið í þúsundir ára þarf það ekki að réttlæta hana. Hví ætti guð að vilja að ungar stúlkur þjáist? Og ef hann vildi það, ætti hann skilið að við tilbiðum hann? Finnur hann ekki þjáninguna, heyrir hann ekki neyðaróp stúlknanna? Getur hann ekkert gert? Eða vill hann það ekki? Þetta voru spurningar sem ég spurði mig eftir að hafa séð þessa mynd.
Eftir að hafa séð þessa mynd langar mig að gera eitthvað. Ég veit ekki alveg hvernig, en maður getur ekki horft á þetta, og vitað af þessu og setið aðgerðarlaus. Maðurinn getur meira en hann vill og trúir sjálfur, og ef einn maður ákveður að gera eitthvað, ákveður ef til vill annar að gera eitthvað, þeir geta myndað bandalag, og svo bætist við annar... og annar... og annar. Maður ætti aldrei að vanmeta mátt fólksins. Það vona ég að raddir sem flestra fái að hljóma í þessu máli sem öðrum og geti breytt veröldinni til hins betra. Hvernig sem fer þá hafa menn reynt, jafnvel þúsund kílómetra leið hefst á einu skrefi og að lokum kemst maður á leiðarenda.

Senn líður að lokum stutt-og heimildamyndahátíðarinnar Nordisk Panorama. Er ég búinn að vera þar mikið um helgina, hef skemmt mér konunglega og búinn að sjá margar afbragðsgóðar myndir. En fyrir þá sem vilja ná í skottið á henni þá eru síðustu myndirnar sýndar í dag og e-ar snemma næsta morgun. Svo verða á morgun sýndar vinningsmynd í hópi stuttmynda ásamt nokkrum öðrum áhugaverðum stuttmyndum. Sýningarnar verða í Regnboganum en verðlaunamyndin og félagar verða sýndar í Listasafni Reykjavíkur frá 19:30 til 22:30.
Fyrir þá sem vilja kynna sér nánar, bendi ég á www.nordiskpanorama.com, kíkja í Regnbogann eða aftan á stólbök í strætisvögnum, en þar má fræðast nánar um dagskrána.
Jæja, þarf að rjúka. Sæl að sinni.

Aaaahhh... helgi :)
Ég vaknaði klukkan 20 mínútur í sex að harka í vinnu úti í þeim grábölvaða rokrassi Skerjafirði. Rok rigning og hagl. Það bregst ekki að það er ávallt vont veður þegar við komum á föstudögum í Skerjafjörð. Blessunarlega búinn snemma. Já, það er ekki slæmt að hvíla lúin bein í hægindastól undir teppi, fá sér kakó með sykurpúðum og hnoðninga, hlýða á ljúfa tóna og lesa síðustu kafla Fjallkirkjunnar. Svo er það gamandávaldurinn Sailesh í kvöld. :D

Áströlsk frumbyggjatónlist og íslensk þjóðlög

Í fyrradag upplifði ég einstakan atburð er ég fór á tónleika í salnum.
Dagskráin var áströlsk frumbyggjatónlist og íslensk þjóðlög.

Upphaflegir fiðlu- og sellóleikarar og söngkonur forfölluðust og man ég því miður ekki nöfn þeirra sem komu í staðinn.
Fyrst lék stengjakvartett fjögurra stúlkna lag sem ég man því miður ekki hvað heitir, en mun vera eftir Jón Ásgeirsson, úre Sölku Völku.
Síðan sungu söngkonurnar María meyjan skæra og Ísland farsælda frón.

Fyrstur steig á stokk Diddi fiðla. Hann var bráðskemmtilegur og sýndi listir sínar er hann lék nokkur íslensk þjóðlög á langsspil og íslenska fiðlu með miklum ágætum.
Næstur var Steindór Andersen og tóku þeir Diddi eitt fimmundarlag saman. Þetta er textinn:
Höldum gleði hátt á loft
helst það seður gaman
þetta skeður ekki oft
að við kveðum saman
Var Steindór líka hress og gamansamur eins og venjulega og notaði tækifærið að auglýsa nýútkomna bók Kvæðamannafélagsins Iðunnar, þar sem voru diskar með upptökusafni frá þriðja áratugnum, textar og nótur. Hann kvað svo sjálfur nokkrar vel valdar rímur. Við eina lék ástralinn Buzby Birchall með honum á didgeridoo, en Birchall er einn af þeim sem stendur að komu ástölsku fumbyggjanna hingað. Það hljómaði þokkalega en var fyrst og fremst virðingarverð tilraun að samræma ólíka menningarheima. Við þriðju vísuna hafði Himar Örn Hilmarsson útsett tónlist við og lék hann undir ásamt strengjasveitinni. Magnað verk, fékk mig til að hugsa um kaldar öræfanætur í auðn á Íslandi dimmt haf og sjóreka.


Eftir hlé gerði Birchall áhorfendum grein fyrir samstarfsverkefni þessu og kynnti tónlistarmennina.
Voru þar komnir þrír menn af Yolgnu-ættstofni í Arnem í Ástralíu að leika tónlist fólks síns.
Yirryirrngu Ganambarr, helgiathafnasöngvari, Mirrwatnga Munyarryun, hátíðar yidiaki (didgeridoo)-spilari, og Ngongu Ganambarr, yidiaki-smiður.
Tilheyrðu þessir menn Yolngu-ættflokki sem býr í Arnhem-landi í Ástralíu. Skiptist hann svo í marga minni, Yirryirrngu og Ngongu munu vera af Datiwuy-ættbálki en Mirrwatnga afWangurri-ættbálki.
Þessi tónlist og dans er eflaust þau elstu sem til eru í heiminum í dag.
Kallaðist helgiathöfnin Bunggul sem þeir sýndu sem byggðist á söng Yirryirrngu sem einnig lék á tréstúfa, en hinir tveir léku á yidiaki. Svo steig annar, mikill maður og holdugur dans við söng og undirleik hinna. Merkilegt hve fjölbreytilegan og framandi hljóm er hægt að gera með yidiaki og hvað maður skynjar mikið í því. Sama gilti einnig um hina miklu rödd Yirryirrngu og ótrúlegan limaburður dansarans. Tungumálið heillaði mig einnig og hljómfall þess, og allt þetta magnaða samspil söngs, dans og hljóðfæraleiks.
Ég fylltist lotningu og hrifningu fannst einstakt að fá að upplifa þetta, þessa fornu, fjarlægu og framandi menningu sem er svo ólík öllu sem við eigum að þekkja á vesturlöndum og kynnast viðhorfum þeirra til lífsins. Sérlega í ljósi þess að frumbyggjar yfirgefa nær aldrei heimkynni sín og eru þeim sterkt bundnir. Undrar mann ekki að þeir séu komnir með heimþrá, hafandi verið 3 vikur í burtu. Jeremy Cloake, sérfræðingur í tónlist þeirra segir að þessi forna tónlist tjái í senn, tengsl við náttúru, landið, fólk og dýr, fortíð og uppruna, guði og alheiminn. Las einnig í efnisskráni minni að Youlgnu fólkið trúir því að alla sköpun megi rekja til samhangandi athafna frá forsögulegum tíma. Forfeður þeirra úr andaheiminum ferðuðust um auðn og skópu alla hluti hins efnislega heims, þar á meðal Yolngu og málýskur þeirra
Þetta virðist þeirra óður til lífsins, og þessi goðsögn og saga þeirra og menning er varðveitt með söngvum og dönsum gegn um kynslóðirnar.
Þar skipar didgeridoo stóran sess og mun það sérlega heilagt frumbyggjum.
Ekki stóð á viðtökunum, salurinn réð sér varla fyrir hrifningu og var þeim klappað lof í lófa. Fólk reis úr sætum. Tóku þeir lokalagið aftur og kvöddust áhorfendur og flytjendur með gagnkvæmri gleði og þökk.
Ég þakka kærlega fyrir að hafa fengið að njóta þessa einstaka atburðar, en þeir sem misstu af þurfa ekki að örvænta, því Smekkleysa stefnir á útgáfu tónlistar þeirra og verður einnig gerð heimildamynd um ferð þeirra.

Vangaveltur um heilaga ritningu

Alltaf er jafn gaman að rökræða trúmál við strangtrúaða bókstafstrúarmenn. Kunningi minn er hvítasunnumaður og átti ég skemmtilegar og skondnar rökræður við hann í dag.
Var þetta vissulega augnablik þar sem best hefði verið að vera á staðnum, en skal ég þó rekja í stuttu máli það helsta sem bar á góma.
Fór ég að nefna það að Biblían væri ekki hafin yfir gagnrýni, að sérlega í gamla testamentinu birtist guð oft sem duttlungafullur, hefnigjarn og grimmur. Og tók ég ýmis dæmi. Meðal þess má nefna Jesajabók þar sem spámaðurinn spáir fyrir eyðingu Babýlon í eldi og brennisteini og skal öll ætt þeirra farast í vítislogum. Dálítið brútalt, hmm?
Og mér er spurn, hvers áttu saklaus börnin að gjalda, og konur þeirra? Voru þetta allt antíkristar, eða hvað?
Sama er svo uppi á teningnum í Nóaflóðinu. Alltént á ég erfitt með að sjá að hver einasti maður, kona og hvítvoðungur hafi átt skilið að farast í flóðinu.

í Mósebók fyrirskipar Faraó það voðaverk að deyða skuli alla frumburði Ísraels. En gerir það Guð eitthvað betri en faraó þegar hann lætur engil dauðans myrða alla egypska frumburði? Hvers áttu blessuð börnin að gjalda, murkað úr þeim lífið fyrir synd eins manns?

Einnig er staður þar sem maður eða menn (örugglega heiðinn Fílísteahundur) brjóta gegn Ísraelsmanni/mönnum, ef ég man rétt. Skal því konu mannsins nauðgað af... hvað... 9 manns?
Og hví að refsa þeim sem ekkert hefur til saka unnið?

Einnig bar á góma fórn Abrahams, þegar hann var tilbúinn að fórna syni sínum fyir guð, bara því guð segir honum það. Vissulega var guð að testa hann, en Abraham vissi ekkert um það.
Hefðuð þið viljað vera Ísak? ég spurði kunningja minn hvort hann væri tilbúinn að fórna fjölskyldu sinni á altari fyrir drottinn (vitandi ekki um fyrirætlanir guðs) ef guð bæði hann um það? Það var hann ekki.

Kemur svo ekki upp úr kafinu að maðurinn er fæddur vondur. Jæja, þá skilur maður kannski betur morðin á ungbörnunum. Hmm... erfðasynd eða hvað?
Ef Jesús dó á krossinum fyrir syndir okkar, þurfum við þá að líða fyrir erfðasynd?
Nýfætt barn sem enn hefur ekki gert neitt í hinni nýju veröld þess, hvernig getur það verið syndugt af einhverju sem það hefur ekki einu sinni náð að framkvæma, hvað þá hugsa?

Einnig ræddum við um lífsins táradal. Nú er ég ekki að segja að heimurinn sé alslæmur, síður en svo. En margir eru þeir sem hafa ekki upplifað jörðina sem annað en helvíti frá fæðingu.
Er þess virði að búa í eymd og nauð og upplifa helvíti á jörð til að fá loks frið eftir dauðann? Hvernig eiga menn að elska guð ef þeir hafa aldrei kynnst öðru en eymd og grimmd og guð virðist hvergi nærri? Þá er erfitt að þakka guði ef ekkert finnst til að þakka og aldrei gefur hann svör.
Maður getur aldrei vitað hvort guð sé til, maður getur sannfært sig um það, en það gerir hann ekkert raunverulegri. Og ef maður getur í raun aldrei vitað það, er þá ekki sjálfsblekking að sannfæra sig um að eitthvað sé til sem kannski er ekki til?

Best var þó þegar hann sagði að hann tryði ekki á þróunarkenninguna. Og þvertók fyrir að við ættum nokkurn skyldleika með öpum. Virtist jafnvel vera tilbúinn að trúa að jörðin væri ca. 7000 ára.
Ég benti honum á hluti eins og... hmmm... risaeðlur? Steingervinga, leifar frummanna, hvernig mætti rekja hæga þróun lífs með misgömlum steingervingum, svipaða beinabyggingu apa og manna. Þegar hann virtist ekki vera sannfærður um áreiðanleika vísindanna og kolefnagreiningar benti ég honum á að þetta væri enn það áreiðanlegasta sem við hefðum og flest rök hnigu að þessu og væri mun áþreifanlegra heldur en orð 2000 ára gamallar bókar.
Ég spurði hann ef hann fengi lungnabólgu, hvort hann myndi fremur treysta lækni sem byggði á menntun sinni og reynslu í vísindum eða manni sem myndi láta hann fá e-a plöntu og segja að máttur guðs byggi í þeim.

Gleymdi reyndar bestu spurningunni. Hvort hann tryði á algóðan almáttugan guð. Því algóður guð getur ekki viljað illt, og hið illa getur ekki átt sér stað án hans vilja, sé hann almáttugur.

Getur guð skapað svo stóran stein að hann geti ekki sjálfur lyft honum?
Alltaf jafn gaman að þessu.
Góðar stundir.

Ég er kominn með nýtt netfang: einarsteinn@hotmail.com

Hér er ánægjuleg frétt í Morgunblaðinu; Í dag kl. 5 verður opnuð í bókasal Þjóðmenningarhússins sýningin ,,Skáld mánaðarins" og er það að þessu sinni sjálfur skáldjöfurinn Gunnar Gunnarsson. Tekur Stofnun Gunnars Gunnassonar þátt í þessu samstarfsverkefni og í vetur verður smærri sýning á Skriðuklaustri um hvert skáld. Verður farið yfir verk meistarans sem m.a. skrifaði Fjallkirkjuna (sem er ein besta bók sem ég hef lesið!), Svartfugl og Aðventu.
Ég hvet áhugasama að mæta á Hverfisgötu 15 kl. 5. Einnig má fræðast um skáldið á www.skriduklaustur.is - Gunnar skáld

Hélt upp á afmælið mitt um daginn. Við áttum við ánægjulegt kvöld yfir tónlist, snæðingi, spjalli og öli og nutum samvista hvors annars. Afar góðmennt var þetta kvöld, en þar voru saman komin Arnljótur, Jenný, Aggi, Alli og Tóta, Bragi, Biggi, Loftur, Helga Lára, Ragna, Lóa og Einar nafni.
Fékk nokkrar góðar gjafir frá þeim.

Frá Einari fékk ég kvikmyndina City of God, Frá Braga fékk ég diska með Elvis og Frank Sinatra, Alli og Tóta færðu mér rauðvínsflösku, Biggi og Loftur gáfu mér ,,100 ára einsemd” eftir Gabriel Garcia Marquez, Lóa og Freyr gáfu mér Höfund Íslands eftir Hallgrím Helgason, Ragna gaf mér Rolling Stones-húfu, Arnljótur gaf mér kvikmyndirnar The 7th Voyage of sinbad og The Golden Voyage of Sinbad, Helga gaf mér Öxina og jörðina eftir Ólafur Gunnarsson og Doddi gaf mér safn Carl Barks-sagna ásamt Duck Tales-myndinni um leitina að töfralampanum. Mig langar til að þakka ykkur öllum aftur fyrir frábært kvöld og góðar gjafir. :)

Pétur W. Kristjánsson tónlistarmaður er fallinn frá, 52. ára að aldri. Hann fékk hjartaslag og lést á Landspítalanum. Pétur var táknmynd hins íslenska rokkanda og er löngu orðinn goðsögn í íslensku tónlistarlífi. Blessuð sé minning hans.

Þjóðminjar

Við bræður vorum boðflennur við opnun Þjóðminjasafnsins í fyrradag og fórum ásamt föður okkar. Það var mikil athöfn, þegar við komum kvað Steindór Andersen rímur við undirleik Hilmars Arnar Hilmarssonar. Þorgerður Katrín hélt þokkalegt erindi en þrátt fyrir áhersluna á 60 ára afmæli lýðveldisins fannst manni fullmikið að bíða í 6 ár eftir að húsið dratthalaðist loks í lag. Nokkrir af framamönnum þjóðarinnar fluttu svo ávarp auk forstöðumanns þjóðminjasafns Dana. Guitar Islancio lék nokkur lög. Guðrún María Jóhannsdóttir söng einnig nokkur lög og í ,,Húsgangi" eftir Jónas Hallgrímsson söng skólakór Kársness með, undir stjórn Þórunnar Björnssdóttur, betur þekkt sem Tóta. Sá líka Marteini bregða fyrir. Þegar Guðrún söng ,,Hvert örstutt spor" úr Silfurtúnglinu eftir Halldór Laxness játa ég að ég klökknaði og felldi tár. Því þetta ljóð og lag finnst mér með þeim fallegustu, ljúfsárustu og einlægustu sem samin hafa verið á íslensku.
Húsið er orðið mjög álitlegt, mikill tvöfaldur salur og tröppur upp sem leiddu okkur á kjarnasýninguna, þjóð verður til. Þótti okkur bræðrum hún afar glæsileg. Ekki var svo amalegt að geta gætt sér á snittum, víni og sódavatni og spjallað við fræga fólkið. :)

Það er hræðilegt að hugsa til þess að á meðan við erum að opna safnið okkar eru mörg helstu menningarverðmæti heims ýmist glötuð, eyðilögð eða í útrýmingarhættu. Í Írak, hinni fornu Mesópótamíu, vöggu menningar hefur verið unnið stöðugt að því að brjóta niður sögu mannkynsins alls. Söfn hafa verið rænd án þess að hersetuliðið hafi nokkuð gert til að koma í veg fyrir það, þyrlupallur yfir forn jarðlög með ómetanlegum fornleifum, fornt leikhús notað sem vélageymsla, grafið í hauga o.s.frv.
Sverrir Jakobsson sagnfræðingur fjallar um þetta í afar góðri grein á bls. 20 í Fréttablaðinu í dag. Mæli með að fók lesi hana.
Sjálfur fjallaði ég dálítið um þetta í grein sem ég skrifaði í íslensku í vetur. Pósta henni við tækifæri.

Mæli með kvikmyndinni Coffee And Cigarettes sem er hluti af Bandarískum indí-dögum í Háskólabíói. Í grófum dráttum eru þetta litlar sjálfstæðar senur þar sem fjöldi frægra leikara koma fram, leika ýktar útgáfur af sjálfum sér spjallandi yfir kaffi og sígarettum. Og þessi mynd er hreinasta snilld. Meðal þeirra sem koma fram eru Tom Waits, Iggy Pop, Alfred Moligna, Steve Coogan, RZA, GZA, Bill Murry og Cate Blanchett.

Fór með Dodda og Mossa á tónleika James Brown í Laugardalshöllinni um daginn. Áttum allir miða í stæði. Fyrst steig hin frábæra sveit Jagúar á stokk og hreif okkur með sér í sjóðheitt fönk.

Eftir Jagúar steig bandið á sviðið, skipuð trompetleikara, saxófónleikara, tveimur gítarleikurum, hljómborðsleikara, og tveimur trommuleikurum ásamt kynni, fjórum bakraddasöngkonum og tveimur dönsurum. Hver og einn kynntur sérstaklega, maðurinn auðvitað með toppmenn. Eftir magnaða sveiflu var maðurinn klappaður upp og þarna mætti hann. James Brown. Konungur sálartónlistarinnar. Og þetta kvöld sýndi hann og sannaði hví hann hefur þennan titil. Hann sparaði sig við snúninga og mjaðmahnykki enda að verða sjötugur en röddin var enn óaðfinnanleg, tilfinningin og gleðin og gamanið ljómaði af honum og bandinu, hann var sannarlega í essinu sínu. Sérstaklega í lögum eins og Soul Man, I Got You (I Feel Good) og Sex Machine fékk maður nánast tónlistarlega fullnægingu. (Reyndar gætu lögulegir dansararnir hafa hjálpað til með það ;)
Sumsé hin besta skemmtan. Jagúar og James, þökk fyrir mig!

Ps. Teiknaði mynd af kallinum um daginn, eftir ljósmynd. Reyni kannski að skanna hana inn.

Áðan sá ég yndislega kvikmyndaklassík á Þjóðarbókhlöðunni. Það var meistaraverkið Faust eftir F.W. Murnau frá árinu 1926. Murnau er þekktastur fyrir annað meistaraverk; Nosferatu-Eine Symhonie des Grauens (hryllingssynfonía), sem var ein fyrsta vampírumyndin og ein eftirlætismyndin mín. Faust hefur nú bæst í þann hóp. Hefði Murnau einungis gert Nosferatu hefði það samt nægt til að nafn hans lifði að eilífu. En hann lét sér greinilega ekki eitt meistaraverk nægja. Eins og nafnið ber til kynna segir sagan hina klassísku táknrænu dæmisögu um baráttu góðs og ills yfir mannssálinni. Og hver er betur til þess fallinn að takast þetta verk á hendur en Murnau, meistari myrkurs og ljóss, fegurðar og dramatíkur, einn mesti meistari, frumkvöðull og sjáandi kvikmyndasögunnar. Sýn hans á verkið og meðferð er stórfengleg sem og máttur hans til að vekja dýpstu tilfinningar manns. Ég vil ekki spilla fyrir ykkur sögunni um of en segi ykkur þó að í bestu atriðum myndarinnar, byrjuninni, og þegar dramatíkin, myrkrið og harmurinn stigmagnast eftir því sem líður á og sérstaklega í ógleymanlegri endasenunni, stendur maður á öndinni.

Ég var visið laufblað
sem barst með haustvindinum
ég var sjóreka skip
sem rak stefnulaust á ógnarbylgjum hafsins
og skolaði á strönd eilífðar
ég var reikandi vofa
hljóður skuggi
sem féll um stund
á ísað vatnið sem glitraði svo fagurt í nótt

Tónlist dagsins: Tónlist Mikis Theodorakis við Zorba The Greek. Er einmitt að hlusta á Zorba's Dance núna. Dásmleg tónlist. :)

Lag dagsins: The Ship Song með Nick Cave

Loks gladdi það mitt gamla hjarta að hitta kórinn aftur og einnig raddaður afmælissöngurinn og hlýjar hamingjuóskir. Við sungum svo við Skólasetninguna í dag. Kl. 8 borðaði svo fjölskyldan dýrindis máltíð á Horninu og átti notalega kvöldstund saman.

A day in the life.. (ok. 3 þá!)

Mál er að linni að sinni. Góða nótt. :)

Í gær skrapp ég svo í Listasafn Reykjavíkur og sá sýninguna ,,Kenjarnar” eftir Fransisco De Goya.
Fáum eitt strax á hreint. Goya var SNILLINGUR. Þessi myndaröð markaði tímamót og frumkvöðlaverk í svartlist. Í genni kannar Goya kenjar mannsins, hinar myrku hliðar, og duttlunga sálarinnar, hins margbrotna mannshugar og samfélagsins. Hann veitti sér hér listrænt frelsi og braut af sér hlekkina sem hann hafði verið í þegar hann málaði eftir pöntunum. Honum er ekki margt heilagt nema að sýna samfélagið, þrátt fyrir afskræmingu, djöful- og skrípaleik,og martröð er myndirnar um leið í raun næstum óiþægilega raunsæar, eitthvað sem við könnumst öll við. Myrkar og draumenndar en eru þó skuggsjá mannlífsins og óra okkar. Ég var sleginn og heillaður í senn og leið áfram í andakt milli mynda en eftir ca. 24. myndina var verið að loka. Keypti mér hins vegar bók um verkin eftir Guðberg Bergsson þar sem hann fjallar um þau og túlkar.
Goya kynntist ég annars fyrst eftir að hafa séð afbragðs kvikmynd eftir spænska leikstjórann Carlos Saura fyrir þónokkrum árum á kvikmyndahátíð. Mæli eindregið með henni. Annars ættu ýmsir að aknnast við olíumáverkið ,,Krónos étur börnin”.

Um kvöldið skrapp ég svo með Agga á Dýrðlegt fjöldasjálfsmorð í flutningi Landleiks. Að honum standa 7 Mr-ingar, mér að góðu kunnir. Ég hafði lesið bókina eftir Finnan Arto Paasilinna og finnst hún bráðskemmtileg. Það reyndist einnig vera með leiksýninguna sem var afar vel heppnuð og ánægjuleg. Auk frábærrar frammistöðu aðstandenda, sem ég vil sérlega óska til hamingju með afrekið, fannst mér tónlistin setja alveg sértakan blæ á sýninguna. Þar var finnsk gleðitónlist og Tango.

Enginn skyldi vanmeta Borgarbókasafnið. Þangað fór ég í dag og fékk 5 afbragðs diska. Alice með Tom Waits, Unknown Pleasures með Joy Division, In Rock með Deep Purple, safndiskinn The World of Klezmer og Sei mir gezunt með Schpilkas.

Einnig eru ýmsar myndasögur sem ég hlakka til að lesa. Sérlega líst mér vel á Buddha eftir Osamu Tezuka. Langar líka að lesa Hellboy, Sleeper, Bones, The Invisibles, Filth o.s.frv.

Síðasta ,,graphic novel” sem ég las var eflaust Isaac the pirate eftir Cristophe Blain. Hreinasta listaverk. Mæli eindregið með þeirri frábæru sögu. Sjálfur get ég varla beðið eftir hinum tveimur bókunum.

Og talandi um myndasögur; Mogginn fær stórt prik hjá mér fyrir að birta Kalvin & Hobbes. Gargandi snilld.

Það er yndisleg tilfinning að vera orðinn tvítugur. Samt er eins og maður sé varla búinn að venjast því (enda er ég einungis búinn að vera tvítugur frá því í gær). 18 er flott tala, 17 sleppur en þegar maður segir 19 ára, segir maður og hugsar um leið ,,að verða tuttugu”. Einkar plebbaleg tala e-ð og þetta er sannarlega ,,að verða tuttugu” aldurinn, maður telur niður dagana.
Skal nú rekið gróflega það helsta sem á daga mína dreif síðustu 3 daga.

Menningarnótt
Föstudag var Menningarnótt og rölti ég um bæinn með Dodda og Mossa að soga í mig menninguna. Nokkrir atburðir eru sérlega minnisstæðir. Fyrst hittumst við Doddi á pallborðsumræðum um myndasögur á Borgarbókasafninu. Hinni bráðskemmtilegi snillingur Hugleikur Dagsson stýrði umræðum, 5 fulltrúar ólíkra staða og sjónarmiða ræddust við og svöruðu spurningum úr sal. Var þetta í alla staði mjög skemmtilegt og fræðandi.

Á einhverjum tímapunkti áður en við Doddi hittum Mossa man ég að hungrið svarf að. Gladdi það glyrnur okkar að landssamband Kúabænda var með ókeypis heilgrillað naut og hugðum okkur gott til glóðarinnar. Þegar við höfðum loks brotist gegn um mikla þvögu fengum við að vita að þeir voru í klukkutíma hléi.

Einnig bera að geta málverkasýningar sem við Doddi sáum sem var úti í garðinum á Fríkirkjuvegi 11. Það vildi ég óska að ég myndi hvað málarinn heitir því þessar olíulandslagsmyndir hans voru hrífandi. Hrifnastir vorum við Doddi eflaust af sólarlagsmynd frá Drangey og næturmynd af Kapelluhrauni. Græn birta á þeirri síðarnefndu og draugaleg stemmning.

Þaðan héldum við aftur að grillinu og vonuðumst nú eftir vænni flís. Við sáum tannstöngla út undan okkur á borðinu.
Það boðaði ekki gott...
Þetta voru sumsé pínu-réttir og við Doddi urðum bara að gera sem best úr því. Kjötið var lygilega gott og því synd að skömmtun var ekki mikil á mann. Er við vorum í matarleit hittum við Mossa og bróður hans og fengum okkur vænan Nonna.

Í e-u porti rétt hjá Þjóðleikhúsinu (veit ekki hvað það heitir) léku Schpilkas gyðinga-og þjóðlagatónlist, Klezmer. Einstaklega skemmtileg, falleg og grípandi tónlist, ómögulegt annað en að dansa við hana, sem við og gerðum af miklum móð. Ég hafði mikla unun af þessari tónlist, finnst Klezmer frábær auk þess sem greinilegt var hversu miklir fagmenn voru á ferð sem spiluðu af tilfinningu og ástríðu. Slavnesk tónlist og sígaunatónlist heilla mig mjög mikið. Ragnheiður Gröndal söng nokkur lög með þeim og gerði það óaðfinnanlega.

Skildum við bróður Mossa ekki löngu síðar og erum þá þremenningar.

Við sáum eilítið af Egó. Fyrst tóku þeir fínt lag sem ég þekkti ekki. Svo tóku þeir Utangarðsmannalagið ,,Kyrlátt kvöld við fjörðinn” í nokkuð frjálslegri útgáfu, sem mér fannst ekki taka frumgerðinni fram. Sérlega fannst varð ,,jojó-ið” hans Bubba í tíma og ótíma fljótt þreytt og ég saknaði sárlega síðara gítarsólósins. Mun betur hljómaði svo sóló-lagið ,,Það þarf að mynda hana” sem bandið tók með miklum krafti, tilfinningu og tilþrifum”. Við piltarnir röltum í burt og fengum þá að heyra ,,Stórir strákar fá raflost” sem lét ljúft í eyrum.

Jagúar voru sjóðheitir í Pósthússtræti og nam okkur fljótt í trylltan dans. Frábærir tónleikar með frábærri hljómsveit.

Loks hugðumst við hlýða á Megas og Súkkat. Mætum á svalir Kaffihússsins við Tjörnina, þar sem þeir áttu að spila, kaupum veigar og fáum þessi líka fínu sæti. Okkur er þá tjáð að það verði auka 45 mínútur eða svo í meistarann (ekki í fyrsta sinn;). Þá var flugeldasýningin hafin og við kíktum auðvitað á hana (það gerði meistarinn líka). Hún var mjög glæsileg, fallegt að sjá reykmettaðan himininn upplýstan og sérlega fallegt að sjá reykinn sjálfan lýsa grænum og rauðum litum. Hungur var sigið á afmælisbarnið og fengum við okkur Pizzu á Pizza Pronto. Þegar við komim til baka voru svalirnar orðnar fullar og hætt að hleypa inn. Við hlýddum á nokkur lög og virtum fyrir okkur hnakka hljómlistarmannana og héldum svo í burt. Kvöddumst við fóstbræður svo með virktum og héldum hver sína leið.

Meira seinna

Ferðasaga

Um daginn hélt ég með Jórunni systur minni, föður mínum og Arnari mági mínum til Skagafjarðar þar sem ætlunin var að fara í dags gönguferð. Við áðum í Varmahlíð og gistum í góðu yfirlæti á gistiheimili hjá ættfólki mínu (í móðurætt), Indu og Jósafat. Eru þau eitt mesta sómafólk sem ég hef kynnst. Í næsta dag lögðum við svo í hann í mesta blíðviðri, sól og hlýja allan daginn. Við lögðum upp frá Kolbeinsdal og gengum þaðan upp hálsinn, Heljardalsheiðina yfir í Svarfaðardal. Áðum oft á leiðinni og nutum veðursins og stórbrotinnar náttúrunnar. Norðlenskir hamrar og basaltfjöll eru í senn voldug, hrikaleg og falleg og má með sanni segja að ég hafi verið bergnuminn yfir mikilfengleik þeirra. Við vorum auk þess með eitt besta nesti sem maður getur haft með sér; kaffi, flatbrauð með osti og kæfu, lifrarpylsu og harðfisk. Rammíslensk og stolt af! ;)
Þórir frændi minn (í föðurætt) var svo höfðinglegur að sækja okkur svo á bíl og keyrði okkur til baka. Kemst að því að Jósafat og Inda eru tengdarforeldrar hans. Við erum bræðrasynir. Jamm, heimurinn er lítill. :) Hann sagði okkur frá Fiskideginum mikla á Dalvík sem hafði víst verið daginn áður, heppnast með eindæmum vel og mættu um 30.000 manns. Ekki örgrannt um að maður hefði viljað vera þar.
Fýsti okkur mjög í væna máltíð eftir vel heppaðað dag en það var hætt að framreiða mat á hótelinu og grillið lokað í sjoppunni svo það endaði með einni með öllu. Reyndar hesthúsaði ég þremur. Fengum okkur svo öl og skáluðum við fyrir förinni.
Loks var afar kærkomið að geta hvílt lúin bein í heita pottinum áður en gengið var til náða.
Næsta dag skruppum við í Byggðasafnið í Glaumbæ og skoðuðum torfbæinn þar. Þar skoðaði ég hvern krók og kima, varð að vita allt um hvern einasta smáhlut. Hjá andyrrinu var fjöldi mynda af framamönnum úr nágrenninu og fann ég mér til ánægju mynd af langalangalangafa mínum, Einari á Hraunum, þingmanni Skagfirðinga, og hangir sama mynd upp á vegg heima.
Hrifning mín á safninu olli þó því að mér dvaldist ef til vill helsta lengi þar og fjölskylda mín var orðin nokkuð óþreyjufull þegar ég loksins kom til baka.
Næst skoðuðum við kirkjuna á Reynistað og fundum leiði Reynistaðabræðra sem urðu úti á Kili 1780 of fundust ekki fyrr en um 60 árum seinna, fyrir tilviljun. Systir þeirra var langalangalangalangamma mín. Jón Helgason orti um skelfileg örlög þeirra í ljóði sínu, Áföngum;

Liðið er hátt á aðra öld
enn mun þó reimt á Kili
þar sem í snjónum bræðra beið
beysklegur aldurtili
skuggar lyftast og líða um hjarn
líkt eins og mynd á þili
hleypur þar einn með hærusekk
hverfur í dimmu gili

Loks ber að nefna að við skoðuðum safnið á Reykjum í Hrútafirði, en það er minjasafn um Hákarlaöldina og bar þar hæst eina heila hákarlaskipið sem varðveitt er á Íslandi, Ófeig. Má segja að hákarlaöldin hafi verið eins konar Klondike-ástand, reyndi mjög karlmennsku og hetjulund. Þar var tækifæri til að þéna vel en því fylgdi mikil hætta og mannskaði.

Ég bið lesendur mína innilega afsökunar á löngu og dæmalausu bloggleysi mínu. Í augnablikinu er ég þó full syfjaður til að fjalla um það sem á daga mína hefur drifið og flogið hefur í gegn um hug minn á meðan því stóð. En ég vil leyfa ykkur að njóta með mér annarar tilvitnunnar í Fjallkirkjuna eftir Gunnar Gunnarsson, sem er áreiðanlega ein besta og fegursta bók sem ég hef lesið, í þýðingu Halldórs Laxness. Þetta er úr annari bók, "Skip heiðríkjunnar";

Undarlegir eru mennirnir, hræðilegir sakir dularinnar sem sveipar þá, djúpir eru brunnar sálar þeirra, uppsprettur þols þeirra ríkar, undraverður hæfileiki þeirra til stuttrar gleði og langra ólíkindaláta, leyndra þjáninga og blóðdöggvaðs lífs þeirrar rósar sem springur út á næturþeli

Nóttin eins og dökkhærð stúlka
djúp augu og myrk
leiftrandi sjáöldur
blóðrauðar varir
roðaglóðin lýsir í brosi hennar
og tunglið er hrímhvítur fákur
með silfraða spora
norðurljósin ólgandi bylgur
reikandi sála í faxi hans
kaldar lýsa stjörnurnar
í augu hennar

Jæja, Clint á sér þó nokkra jafnoka í svalleika. Nick Cave til dæmis. Fékk Murder Ballads á bókasafninu. Stórkostleg plata. Tom Waits er einnig svellkaldur. Ég hef mest hlustað á Franks Wild Years og er hún í miklu uppáhaldi hjá mér, wunderschön.

Ég hef ávallt verið unnandi góðrar tónlistar. Í augnablikinu er Ennio Morricone efst á baugi og keypti ég mér safndisk með tónlist úr ýmsum kvikmyndum hans úti. Í augnablikinu hljóma magnþrungnir tónar The Good The Bad And The Ugly í hlustum mér auk laga úr For A Fistfull Of Dollars.

Sá loksins For A Fistfull Of Dollars í gær. Hún var afbragð. Þeir gerast ekki mikið svalari en Clint Eastwood sem The man with no name.

Einnig langar mig til að viða að mér tónlist Roy Budd. Hann hefur samið tónlist við fjölda mynda enn þekktust og eftirminnilegust er þó líklega tónlist hans við myndina Get Carter sem skartaði Michael Caine sem hinum ískalda og miskunarlausa Carter. Aðalstefið er sérstaklega eitursvalt; Carter takes a train með dynjandi og grúví bassalínu, lestarhljóði, bongótrommu og bergmálandi hljómborðinu sem Budd spilar sjálfur á. Glæpadjass eins og hann gerist bestur.

Þau ár þegar ég enn var ungur og saklaus að erfðasyndinni undanskilinni; þau ár þegar viðburðir lífsins miðluðu mér reynslu sem var laus við beyskju; þau ár þegar vorkunn mín með öllu kviku var ógagnrýn og einlæg; þau ár þegar Guð stóð mér fyrir hugskotssjónum sem örlátur og vingjarnlegur föðurafi, Fjandinn eins og dálítið varasamur og duttlungafullur móðurafi en undir niðri heimskur og meinlaus; þau ár þegar ljósið var í senn bæði ljós og sigursælt ljós og allt myrkur og allan ótta mátti særa burt með með einu faðirvori eða signingu; þau ár þegar ég grillti ekki kvöldið á morgnanna og sat öruggur í skjóli undir grasi grónum moldarvegg og lék mér að stráum; þau ár eru liðin og koma aldrei aftur.
Og það voru ekki árin ein sem liðu, margt af fólki þess tíma er nú ekki lengur, en sumt komið á tvist og bast, jafnvel minning þess lýsir stopulu ljósi eins og stjarna sem gægist fram annað kastið úr rofi

Þannig hljóðar upphaf fyrstu bókar Fjallkirkjunnar, Leikur að stráum eftir Gunnar Gunnarsson í þýðingu Halldórs Laxness. Bók þessa fékk ég upphaflega í fermingargjöf frá Jórunni og Arnari. En þá var ég lítill krakkaormur sem kunni ekki gott að meta eins og er algengt á þessum árum og má teljast gott að ég hafi ekki af visku minni skipt henni fyrir bland í poka.
Nú, mörgum árum seinna þegar ég er orðin eldri og þroskaðri kviknaði áhugi minn fyrir henni, og glæddist mjög við kynni mín af honum í bókmenntasögunni. Nú er ég í 2. bók af 5 sem nefnist Skip Heiðríkjunnar. Hinar eru Nótt og draumur, Óreyndur ferðalangur og Hugleikur. Ég er gjörsamlega heillaður af þessari bók enda er hún eitt af meistaraverkum norrænna nútímabókmennta. Fjallar bókin um uppvaxtarár Ugga Greipssonar frá því að hann er ungur og saklaus piltur á Austfjörðum uns hann er kominn út til Kaupmannahafnar að leita gæfunnar. Skáldið byggir söguna á eigin ævi. Bókin er einstaklega vel skrifuð og ég verða að taka undir með þýðanda; það sem sterkast er í bókinni er... hugblærinn, þetta andrúmsloft sem Gunnar skapar, dramatísk, oft hnyttin, myndræn heimspekileg og falleg. Hann hrífur mann með sér. Málið er líka svo hljómfagurt. Mitt eintak prýða svo ljómandi fagrar myndir eftir son skáldsins, Gunnar yngri listmálara.Þeim sem vilja kynna sér fremur ævi og störf Gunnars Gunnarssonar bendi ég á http://www.skriduklaustur.is/ -Gunnar skáld

Kemur á daginn að heimspressan hafði rangt fyrir sér um að Brando rambaði á barmi gjaldþrots. Hann átti feykinóg af eignum, átti til dæmis eyju einhvers staðar. Heimildin var víst komin úr einhverri ævisögu Brando, hvort hún var authorized veit ég ekki. Aldeilis að menn vinna vinnuna sína. 
Sýnir manni bara enn fremur að maður getur ekki treyst öllu sem maður les í fjölmiðlum. Bið ykkur afsökunar á þessari staðreyndarvillu.

Komið þið sæl. Ég er risinn upp sem Lasarus eður kolbítur úr öskustó.
Ég bið dygga lesendur velvirðingar á löngu bloggleysi mínu. Orsakaðist það af leti, andarteppu og önnum. Sorgaratvik sem ég kæri mig ekki um að fara út í kom einnig upp á og dró úr mér andlegan mátt til skrifa. Nú hef ég einnig verið 3 vikur erlendis og ekki heft mikinn aðgang að neti hingað til.

Til að bæta ykkur missinn þá er hér ,,þýskur” brandari úr Monty Python:

Die ist ein Kinnerhunder und zwei Mackel uber und der bitte schon ist den Wunderhaus sprechensie. 'Nein' sprecht der Herren 'Ist aufern borger mit zveitingen'.
 
Ég er hér í góðu yfirlæti á Frederiksbersvegen 40 E í Skövde í Svíþjóð hjá systur minni, Jórunni og mági mínum Arnari. Kem heim seint á Laugardag. Veðrið er búiðað verta vott, skýjað og rár himinn flesta daga en þó einstaka dagar með góðru veðri.
Þannig var það til dæmis um daginn þegar við fórum í tjaldferð til Visingsö.  Það er afar falleg eyja sem er staðsett í næststærsta vatni Svíþjóðar,Vättern og vinsæll ferðamannastaður. Tjölduðum rétt hjá róló þar sem krakkarnir (Valli og Katrín, systurbörn mín) gátu leikið sér, nálægt vatninu.
Visingsö var aðsteur fyrsta konungs allrar Svíþjóðar og út við sjó sáum það sem eftir var af kastalanum þar sem konungarnir höfðu setið Nes, sem Magnus Ladelos lét byggja á 12. öld. Fátt stóð eftir nema hluti af útveggjum, kastalinn hafði verið brenndur af óvilarmönnum konungs og seinna hefur sjórinn sorfið það sem eftir stóð.
Snorri Sturluson heimsótti þennan kastala og er hennar getið í Formannasögum. Það ku vera eina ritaða heimildin um tilvist þessa kastala. Einnig var tilkomumikið að sjá kastala Brahe-hertogaættarinnar, hann hafði einnig brunnið enn stóð þó enn að mestu, utan þakið sem vantaði. Sæú ætt réð lögum og lofum á eyjunni og hafði sterk ítök í Svíþjóð. Af þeirri ætti var t.d. stjörnufræðingurinn Tycho Brahe. Arnar tók ýmsar myndir og getur vonandi sent mér og ég þá póstað á bloggið. Fórum svo í skoðunarferð með krökkunum í hestvagn og höfðu þau gaman að. Það hafa eflaust verið 16 manns í vagninum og þetta voru tveir hestar látnir draga. Go figure.
Við vorum sumsé þarna fram á annan dag og héldum svo í átt heim. Stoppuðum í Gränna sem er heimabær hvít-og rauðröndóttu sykurstanganna og stafanna sem maður fær t.d. á jólunum, og auðvitað gert mikið út á það, allt morandi í sælgætisbúðum. Mér leið eins og... tja, barni í sælgætisbúð?
Þaðan héldum við í snoturt gamaldags þorp með fallegum gömlum byggingum sem minntu mig óneitanlega á Emil í Kattholti og fengum okkur afbragðsgott kaffi og heimalagaðar kökur á miðaldalegri krá (hún minnti mig á krána í Bróður mínum ljónshjarta). Að lokum er vert að minnast gamallar steinbrúar sem við ókum framhjá. Hún virtist ævaforn og lá í boga yfir litla á sem rann þar með vatnaliljum, umkrngd grösugum túnum og faellegum gömlum bóndabæum. Allt minnti þetta mig á Astrid Lindgren.

Daginn eftir skruppum við svo á jarðaberjaakur og tíndum e-ð 5-7 kíló. Þá var Adam kominn í paradís.

Margt fleira höfum við brallað; skruppum t.d. í bústað til vinafólks J. Og A. Sem var við vatn, einnig mjög Astrid Lindgren-legt, akkkúrat svona vatnið sem krakkarnir baða sig í á sumrin í sumarbústað, veiða  og róa út á bát. Við skruppum einmitt út á vatn í mótorbát og Valli fékk að stýra! :)
Það verður þó gaman að koma heim aftur á Laugardaginn.
Kveðja
Einar

Marlon Brando látinn

Eftirlætis leikari minn og besti leikari sem Bandaríkin hafa alið, Marlon Brando er látinn, áttræður að aldri. Hann . Það má segja að hann hafi markað nýja leikstefnu, alltént í kvikmyndum. Svokallað ,,method acting" sem byggðist á djúpri túlkun og innlifun persónanna og er uppruninn hjá rússanum Stanislavsky.

Meðal þeirra mynda sem munu halda nafni hans á lofti eru A Streetcar Named Desire, þar sem hann markaði djúp spor í kvikmyndasöguna með ógleymanlegri túlkun sinni á rustamenninu Stanley Kowalski í kvikmyndun Elia Kazaan á leikriti Tennessee Williams. Eins er með On The Waterfront sem Kazaan leikstýrði einnig, en Brando fékk óskarinn fyrir besta leik í aðalhlutverki sem uppþornaði fyrrum hnefaleikakappi Terry Malloy, sem lendir í sálarkreppu þegar hann þarf að velja um að hylma yfir morðingjum og glæpamönnum sen hann og bróðir hans starfa fyrir eða hlýða kalli samviskunnar. Hann varð einnig fulltrúi hinnar villtu uppreisnargjörnu æsku í Wild One. Einnig var hann frábær sem Emiliano Zapata í Viva Zapata! þar sem hann lék á móti öðrum afbragðs leikara, Anthony Quinn, sem lék bróður hans. Brando leikstýrði líka sjálfur vestranum One Eyed Jacks. Enn vakti hann athygli í hinni opinskáu Last Tango In Paris eftir Bernando Bertolucci. En þó er hann eflaust frægastur fyrir leik sinn í Guðföðurnum, er hann lék sjálfan Vito Corleone.

Marlon Brando var baráttumaður allt sitt líf og gaf lítið fyrir gróðamaskínu Hollywood og glyslífið. Hann lét sig málefni minnihlutahópa og kúgaðra varða, sérlega indíána, en hann neitaði að taka í eigin persónu við óskarnum fyrir Guðföðurinn í mótmælaskyni við meðferð Bandarískra yfirvalda á frumbyggjum og hvernig þeir voru sýndir í kvikmyndum.

Brando átti ekki sjö dagana sæla síðustu árin. Auk óholls lífernis var hann orðin stórskuldugur og lífsþreyttur. Sonur hans afplánar dóm fyrir morð á unnusta hálfsystur hennar.

Nú hefur hann vonandi fengið ró.
Hvíl í friði.

Ég held að fegurstu eftirmælin sem hann gæti fengið sé þessi tilvitnun í hann sjálfan:

To me, fair friend, you never can be old. For as you were when first your eye I eyed. Such seems your beauty still.

Hugleiðing um málefni Íraks


Í gær hlustaði ég á fréttaflutning ríkissjónvarpsins. Fjallað var um mál Saddams Hussein. Var talað um að nú ætti að framselja hann til dómstóls bráðabirgðastjórnarinnar í Írak. Lofað væri að hann fengi sanngjörn réttarhöld. Síðan voru talin upp ódæði hans.
Hvergi minnst á ódæði Bandaríkjastjórnar. Reyndar var fréttin sett upp þannig að halda mætti að verið væri að réttlæta gjörðir hennar.
Svo sem ekkert nýtt af nálinni, þetta er sá áróður sem Bandaríkjastjórn hefur ávallt beitt. Svo skal böl bæta að benda á eitthvað annað. Saddam er vondur, þess vegna skiptir svíðingsskapur Bandaríkjastjórnar engu máli. Þeir eru hinir hvítþvegnu krossriddarar gegn hryðjuverkum, leiðtogar hins frjálsa heims; komnir til að leiða villuráfandi sauðina til ljóssins.
Komi eitthvað babb í bátinn mun sagan fyrirgefa þeim.
Ekki misskilja mig, Saddam Hussein hefur skelfilega hluti á samviskunni. En ef við viljum draga menn fyrir dóm ættu engir málsaðilar að vera dregnir undan, það ætti ekki að hylma yfir með neinum. Í sanngjörnum réttarhöldum væru CIA og bandarísk yfirvöld látin svara til saka fyrir að útvega Saddam og Baath-flokknum eiturgas og efnavopn. Til hvers? Til að hafa sem garðskraut? Aldeilis ekki. Til að beita þeim gegn Írönum og þáverandi illmenni, Ayatollah Khomeni. Seinna skerst í odda með Bandaríkjastjórn og Íraksstjórn og þá verður Saddam vondi kallinn. Rétt eins og Stalín, bin Laden, Khomeini og Castro og fleiri á undan.
Við þurfum alltaf að hafa einhvern óvin. Ef hann fyrirfinnst ekki, búum við hann til.
Auk þess eru þeir fyrirtaks blórabögglar.
Bandaríkjastjórn þyrfti að svara til saka fyrir ólögmætt stríð, háð í skjóli lyga og blekkinga. Gereyðingarvopn sem fundust aldrei. Meint tengsl Saddams við Al-Qaida sem hafa heldur aldrei sannast.
Bandaríkjastjórn þyrfti þá einnig að svara til saka fyrir margítrekuð brot á Genfarsáttmála um meðferð stríðsfanga. Það var ekki fyrr en seint og um síðir að hin allra mildasta ríkistjórn hins frjálsa heims lýsti Saddam Hussein stríðsfanga. Það var eftir að þeir sýndu myndir af honum þar sem hann er dreginn upp úr holu og myndir þar sem rifið er upp á honum ginið og þar sem hann er aflúsaður eins og rakki
Ekki einungis er þetta óviðeigandi og siðlaust heldur brýtur það á réttindum stríðsfanga samkvæmt Genfarsáttmála að niðurlægja hann, . Samt birtist ekki sú frétt um Saddam að þessar myndir séu ekki enn notaðar.
Í réttarríkjum er miðað við að sé maður tekinn fastur eigi hann rétt á að vera ákærður og umsvifalaust sé réttað í máli hans. Máli Saddams hefur hins vegar verið skotið á frest býsna lengi

Væri Bandarískum stjórnvöldum raunverulega umhugað um að Saddam Hussein fengi sanngjörn réttarhöld hefðu þeir ekki tvínónað við að draga hann fyrir alþjóðlega stríðsglæpadómstólinn. Í stað þess framselja þeir hann dómstól með vægast sagt vafasama lögsögu og lög að baki sér. Hann er seldur í hendur óvina sinna og það hlakkar í þeim við tilhugsunina um höfuð hans á stjaka.


Loks þyrfti Bandaríkjastjórn að svara til saka vegna atburðanna í Abu Ghraib-fangelsinu. Heimsbyggðin hryllti sig af viðbjóði þegar myndirnar þaðan birtust. Það er þó ekki einsdæmi, né verk nokkurra ruglaðra fangavarða. Það er fyrir löngu sýnt og sannað. Skýrsla Amnesty sýnir að þetta hefur viðgengist lengi, enn fremur hafa játningar málsaðila staðfest þetta. Þetta eru í raun „hefðbundin vinnubrögð“
Samanbergrein Uri Avnery „Busharon: „Niðurtalningin“, sem Morgunblaðið birti á miðopnu 29. maí sl. Enginn virðist þurfa að súpa seyðið af þessu. Allir þvo hendur sínar. „Við vissum ekki“, „þetta voru mistök“, „...fylgdum fyrirmælum“. Eða; „Gott og vel, við erum sekir en komumst upp með það“. Rumsfeld, sem auðvitað er sekur, verður blóraböggull allrar stjórnarinnar, en hinir sleppa. Hann tekur á sig syndir þeirra án þess að þurfa að sæta viðurlögunum og heldur embætti.
Í Nürnbergréttarhöldunum var staðfest að ódæðismenn gætu ekki firrt sig ábyrgð með því að segjast einungis hafa hlýtt fyrirmælum.
Ef rétta á yfir Saddam Hussein skulu allir sekir vera dregnir fyrir lögmætan dómstól og látnir svara til saka fyrir gjörðir sínar.