Síðustu dagar hafa einkennst af miklu námi sem hefur á stundum verið að gera undirritaðan gráhærðan. Þá hefur verið ljúft að geta svifið í faðm minnar heittelskuðu Auðar, en milli lærdóms og anna höfum við reynt að vera saman eins mikið og við höfum getað. Við höfum nú verið lagalega saman í 2 vikur, en kynntumst í desember.
Fórum í síðustu viku á Edith Piaf, bæði í annað sinn og var það immer gleich schön. Brynhildur Guðjónsdóttir er gyðja og það er sem hún syngi í senn með hjarta, sál og líkama.

NOTA BENE: Lesandi góður, ef þú sérð einhverja mynd í ár skaltu sjá hina mögnuðu mynd Un Long Dimanche, nýjustu mynd meistarans Jean-Pierre Jeunet (City of lost Children, Amélie), sem er sýnd á frönsku kvikmyndahátíðinni. Þessi mynd er stórfengleg, yndislegt listaverk sem ég trúi ekki að láti neinn ósnortinn. Svo var alla vegana ekki með mig.

Alla tíma sælir og blessaðir, heykrókar góðir!

Það er helst af mér að segja að ég er nýorðinn hákúltiveraður háskólanemi, ungur maður á framabraut sem mun landið erfa. Eftir mikil heilabrot og tilvistarkreppu skráði ég mig í ensku, en hefi einnig getað hugsað mér bókmenntafræði, ef tímar hefðu ekki skarast. Ég er nú skráður í 12,5 einingar; enska málfræði, enska málsögu, bandaríska menningarsögu og bandarískar bókmenntir. Það eru óneitanlega nokkur viðbrigði að vera byrjaður í skóla aftur. Gaman að hitta gömul og nýa andlit og spennandi að byrja ný fög sem eru ýmis hver áhugaverð og gjarnan skemmtileg en um leið nokkuð uggvænlegt að hefja hörkunám á ný eftir að hafa ekki lært síðan í vor, þar af mesta heimnavinnan í menningarsögunni, auk þess sem fögin og efni er auðvitað misskemmtilegt. Kennararnir eru viðkunnalegir, sérlega eru Mathew Whelpton og Julian D’Arcy skondnir fýrar. Í fyrsta tíma menningarsögu í Háskólabíói skýrði Mr. D’Arcy okkur frá hvernig kennslu yrði hagað í faginu og varði svo restinni af tímanum til að segja okkur frá eftirlætis íþróttinni sinni; amerískum fótbolta. Var það bæði áhugavert og fyndið.
Eins og gefur að skynja var ég mjög spenntur fyrir bókmenntunum og hafa textarnir og tímarnir hingað til enda verið að mestu afar ánægjulegir. Um daginn hvatti bókmenntakennarinn okkar okku þór til að nálgast Ralph Waldo Emerson og "Self-reliance" með opnum hug og gefa honum séns. Það gerði ég. Mér fannst hann samt leiðinlegur og var í mörg afar ósammála honum.
"Biblía sjálfstæðisflokksins" hugsaði ég að lestri loknum. Þeim mun skemmtilegra var að lesa „Rip Van Winkle“ eftir Washington Irving og „My kinsman,Major Molineux“ og Young Goodman Brown“ eftir Nathaniel Hawthortne, þær voru alveg magnaðar.

Tek svo ofan fyrir Hallgrími Helgasyni sem skrifaði magnaða grein í Fréttablaðið á Gamlársdag og heitir „Svikasumarið mikla“. Þar varpar hann á ný kærkominni sprengju í þjóðfélagsumræðuna. Greinin hefur til að bera þá mælsku og húmor sem jafnan einkennir skrif Hallgríms og er hann er óvæginn, reiðir vöndinn hátt og heggur á báða bóga.

Hjálparstarf
Þegar þetta er skrifað hafa hræðilegustu náttúruhamfarir í manna minnum dunið yfir Indlandshaf. Hörmungununum verður vart lýst með orðum. Tala þeirra sem vitað er að hafi farist í flóðbylgjunni sem varð af völdum jarðskjálftans nálgast nú 200.00 manns. 2 milljónir munu vera heimilislausar. Fjölda fólks er enn saknað og líkin hrannast upp. Fólk er matar - og drykkjarlaust og hætta á farsóttum stigmagnast. Lík þarf að grafa og það flæðir út um ræsin. Skelfilegast þykir manni þó líklega að heyra fregnir af mannránum, þar sem munaðarlausum börnum hefur verið rænt og þau seld mannsali.
Það er ljóst að þetta fólk þarf á hjálp að halda og það strax. Án hjálpar munu þeir sem lifðu flóðið af ekki lifa mikið lengur. Því er brýnt að allir taki höndum saman og geri það sem í þeirra valdi stendur til að styrkja þetta fólk. Vesturveldin mega við miklu meira en þau hafa viljað láta af hendi og þar með talin er ríkisstjórn Íslands og íslenska þjóðin. Þetta varðar okkur öll og það munar um hvert framlag. Í stað þess að eyða fé í rusl getur þú látið gott af þér leiða og komið bágstöddu fólki til bjargar. Söfnunarsími Rauða kross Íslands er 907-2020 Enn fremur þarf fólkið á vatni að halda, og hvet ég og alla sem vettlingi geta valdið til að leggja sitt að mörkum í þeim efnum.
Bendi á magnaða grein eftir Uri Avnery á Gush-Shalom.org , sem nefnist „Before the Next Catastrophe“ þar sem hann fjallar um hörmungarnar, viðbrögðin við þeim og hvernig megi hugsanlega koma í veg fyrir að þær verði jafn miklar næst.

Flugeldafár

Þann 30. desember 2004, þegar gamla árið var að líða sitt skeið á enda var ég að brjálast yfir hinni grábölvuðu síbylju flugeldasprenginga sem tröllreið borginni allan daginn. Af hverju getur fólk ekki alltént hundskast til að bíða? Hávaðinn ætlaði allt um koll að keyra. Dýr vita ekki hvaðan á þau stendur veðrið í slíkum ofsalátum. Mörg ærast hreinlega og ekki að undra, á áramótum mætti halda að dómsdagur væri runninn upp, slíkur er hávaðinn. Skemmst er að minnast um árið, þegar hross ærðust við sprengingar í Mosfellsbæ og brutust út úr hesthúsum, hlupu fyrir hamra og fórust.
Og hvað með gamalt og/ eða hjartveikt fólk, slíkar sprengingar við næstu húsadyr geta hreinlega gengið af þeim dauðum! Er virkilega ekki komið nóg af brjálseminni?
Á hverju ári eyðum við svo ógrynni fjár í þessa vitleysu, sem eyðist sama kvöld, þetta er svipað og að skeina sér með gullklósettpappír, himinninn stendur í ljósum logum alla nóttina og hávaðanum mætti líkja við þann er glymur úr horni Heimdallar í Ragnarökum. Að ógleymdri loftmenguninni, brennisteinsþokunni sem liggur síðan yfir bænum.
Það er afar gott að styrkja Landsbjörgu en þetta er ekki rétta leiðin til þess, ekki á meðan aminn er slíkur af draslinu. Það er ekki lausn að skapa vandamál. Ég held, þvert á móti að landsmenn mættu sjá sóma sinn í að styrkja Landsbjörgu með frjálsum framlögum í stað þess að spreða fé í gagnslaust rusl.

Uppfærði loksins hlekkinn á Agga og smellti einnig hlekk á mína hjartkæru Auði fögru Hepburn. Þá má nálgast til vinstri. :)

Á heimasíðu félagsins Íslands-Palestínu má finna grein eftir Uri Avnery, formann ísrelsku friðarsamtakanna Gush-Shalom, í þýðingu minni. Gaman að því.
Smellti hlekk á Félagið Ísland-Palestínu, hann má finna hægra megin á síðunni.

Gleðileg jól,vinir mínir! Mér þykir einstaklega vænt um ykkur öll.
Eftir ánægjulegt jólaboð sit ég í hægindum við lestur og skrif og hluta á Misa Criolla, stórfenglegt tónverk eftir Ariel Ramírez. Hrein unun að hlusta á það. Hér mætast helgi og hátíðleiki og grípandi rómanskur rytmi, og funi og leikið og sungið af mikilli ástríðu, þar sem höfundur fléttar saman "hefðbundinni” helgitónlist og tónlistararfi Suður-Ameríku. Söngrödd Mercedes Sosa og tilfinning er einstök. Þessa gjöf gaf ég mömmu. J
Þetta verk söng MR-kórinn fyrir e-ð 2-3 árum, sællar minningar. Það var æðislegt að fá að taka þátt í að flytja það. Algjör skylduhlustun.

Meðal góðra gjafa sem ég fékk (danke schön, alle Leute!), og sú fyrsta sem ég fékk var frá ömmu minni. Var það bók sem ég hef haft augastað á frá því að ég var lítill trítill, og hef gluggað í hana í nánast í hvert skipti sem ég hef heimsótt hana. Það var ævisaga Chaplin. Amma mín er yndisleg.

Ég hef dáð Chaplin frá unga aldri, þegar ég sá fyrst Gullæðið og hef lengi hugsað mér að pósta ræðunni sem hann flutti í lok The Great Dictator, sem var háðsádeila á Nasismann og er eitt eftirminnilegasta atriði kvikmyndasögunnar. Myndin var gerð fyrir stríð og sagði Chaplin sjálfur seinna að hefði hann vitað þá um allan hryllinginn sem viðgekkst (s.s. útrýmingarbúðir og fleira) hefði hann aldrei lagst í gerð myndarinnar. En til allrar hamingju gerði hann það.
Í þessari senu hefur önnur aðalpersónan, gyðingur sem er rakari (í raun útfærsla á flækingnum) verið tekinn í misgripum fyrir Anoyd Hynkel (Hitler), leiðtoga Tomaniu og er leiddur nauðugur upp að ræðupalli á risavöxnu hópþingi þar sem vígreifir hermenn og sigruð þjóð Austerlitz bíða eftir að heyra ræðu hans.
Og þar kemur ein dásamlegasta sena kvikmyndanna, Chaplin kastar í raun af sér gerfinu (í óeiginlegri merkingu) og talar frá hjartanu. Þetta er ávarp aldarinnar, bón og köllun um frið. Vona ég að boðskapur þessarar ræðu, sem hér fylgir á frummálinu muni fylla hjörtu þeirra sem lesa og að bæn hans verði uppfyllt.

The Jewish Barber: I'm sorry but I don't want to be an emperor. That's not my business. I don't want to rule or conquer anyone. I should like to help everyone if possible; Jew, Gentile, black men, white. We all want to help one another. Human beings are like that. We want to live by each others' happiness, not by each other's misery. We don't want to hate and despise one another. In this world there is room for everyone. And the good earth is rich and can provide for everyone. The way of life can be free and beautiful, but we have lost the way. Greed has poisoned men's souls; has barricaded the world with hate; has goose-stepped us into misery and bloodshed. We have developed speed, but we have shut ourselves in. Machinery that gives abundance has left us in want. Our knowledge has made us cynical; our cleverness, hard and unkind. We think too much and feel too little. More than machinery we need humanity. More than cleverness, we need kindness and gentleness. Without these qualities, life will be violent and all will be lost. The aeroplane and the radio have brought us closer together. The very nature of these things cries out for the goodness in man; cries out for universal brotherhood; for the unity of us all. Even now my voice is reaching millions throughout the world, millions of despairing men, women, and little children, victims of a system that makes men torture and imprison innocent people. To those who can hear me, I say "Do not despair." The misery that has come upon us is but the passing of greed, the bitterness of men who fear the way of human progress. The hate of men will pass, and dictators die, and the power they took from the people will return to the people. And so long as men die, liberty will never perish. (In a passionate raging voice now)
Soldiers! Don't give yourselves to these brutes who despise you, enslave you; who regiment your lives, tell you what to do, what to think and what to feel! Who drill you, diet you, treat you like cattle and use you as cannon fodder! Don't give yourselves to these unnatural men---machine men with machine minds and machine hearts! You are not machines! You are men! With the love of humanity in your hearts! Don't hate! Only the unloved hate; the unloved and the unnatural. Soldiers! Don't fight for slavery! Fight for liberty! In the seventeenth chapter of St. Luke, it is written that the kingdom of God is within man, not one man nor a group of men, but in all men! In you! You, the people, have the power, the power to create machines, the power to create happiness! You, the people, have the power to make this life free and beautiful, to make this life a wonderful adventure. Then in the name of democracy, let us use that power. Let us all unite. Let us fight for a new world, a decent world that will give men a chance to work, that will give youth a future and old age a security. By the promise of these things, brutes have risen to power. But they lie! They do not fulfil that promise. They never will! Dictators free themselves but they enslave the people! Now let us fight to free the world! To do away with national barriers! To do away with greed, with hate and intolerance! Let us fight for a world of reason, a world where science and progress will lead to the happiness of us all. Soldiers, in the name of democracy, let us unite!(Here, Chaplin pauses, seeming to gather himself, and the picture soon fades out to a scene of refugee Hannah (Paulette Goddard) with her family in a peaceful field, seemingly hearing his words.)Hannah, can you hear me? Wherever you are, look up! Look up, Hannah! The clouds are lifting! The sun is breaking through! We are coming out of the darkness into the light! We are coming into a new world; a kinder world, where men will rise above their greed, their hate and their brutality. Look up, Hannah! The soul of man has been given wings and at last he is beginning to fly. He is flying into the rainbow! Into the light of hope! Look up, Hannah! Look up!Hannah's Father: Hannah?Hannah: Shhh. Listen.

Lag dagsins: Something með Bítlunum, samið af George Harrison.

Óskalisti

Senn líður að jólum. Ég er búinn að kaupa nánast allar jólagjafir. Ef einhvern langar að gefa mér gjöf og er ekki búinn að því þá er hér óskalistinn minn. Hann er nokkuð langur án þess að vera tæmandi en endurspeglar það sem mig langar yfirleitt í og ég hef áhuga á.

Tónlist
Complete Piano Works e. Jón Leifs (á disk)
Finnskur tangó
Muzack (geisladiskur) – Guðmundur Pétursson gítarleikari
„An American In Paris“ e. George Gerschwin (diskur)
„In Rock, Machine Head, Made In Japan og Fireball – Deep Purple (diskar)
Comedian Harmonists (diskur, fæst í 12 tónum)
The Godfather – tónlist úr mynd
Underground – tónlist úr mynd
„Real Gone“, „Alice“ – Tom Waits (diskar)
„Murder Ballads“, „Henry´s Dream“, „The Good Son“, „Boatman´s Call“, „And No More Shall We Part“ o.s.frv. – Nick Cave (diskar)
„Voices of Light“ - Richard Einhorn (geisladiskur)
„Requiem“ – Wolfgang Amadeus Mozart
„Hljóðlega af stað“ - Hjálmar
Einhvern góðan safndisk með Edith Piaf
Tónlistin úr leikritinu um Edith Piaf, Brynhildur Guðjónsdóttir syngur


Bækur/ljóð
„Guantanámo –Herferð gegn Mannréttindum“ –David Rose
„The Curious Incident of the Dog in the Nighttime“
Ritsafn Þorsteins frá Hamri
„Malarinn sem spangólaði“ – Arto Paasillinna
„Karamazov-bræðurnir“, „Glæpur og refsing“ – Fyodor Dostojevskí
Smásögur Anton Chekov
„Gargantúi og Pantagrúl“?
„Alkemistinn“ e. Paulo Coelho
„Draugasaga“ – Plátus
,,Úr þegjanda dal” – Hjörtur Pálsson
„Halldór“ e. Hannes Hólmstein Gissurarson
„Halldór Laxness“ e. Halldór Guðmundsson
„Kaktusblómið og nóttin-um ævi og skáldskap Jóhanns Sigurjónssonar“ – Jón Viðar Jónsson
Ævisaga Tolkiens e. Michael White
„Til Hinstu stundar“ e. Traudl Junge (ævisaga/endurminningar einkaritara Hitlers)
Platero og ég - Juan Ramón Jiménez

Myndasögur, fást í Nexus
„Buddha“ og „Phoenix“ - Ozamu Tezuka
„The Filth“
„Maus“
„In the Shadow of No Towers“
„American Splendor“ - Harvey Pekar
„Bone“
„Sleeper“
„Hellboy“ (nema Wake the Devil) – Mike Mignola

Kvikmyndir/sjónvarpsefni
„Blackadder“ – sería 1, 2 og 3
„Monty Python“ – alles nema Hollywood Bowl
„Kill Bill“ 1 & 2
„The Passion of Joan of Arc“-Criterion collection – Carl Th. Dreyer (ath. að tónverkið „Voices of Light“ e. Richard Einhorn sé leikið undir)
„Metropolis“ (kvikmynd)
„Das Cabinett des Dr. Caligari“ (kvikmynd)
„Faust“ (kvikmynd)
„The Pianist“ – kvikmynd eftri Roman Polanski
„It´s A Wonderful Life“
„The Nightmare before Christmas“ e. Tim Burton

...und so weiter :)

Þetta virðist orðið vinsælt. Spreytið ykkur. :)
I made a Quiz for you! Take my Quiz! and then Check out the Scoreboard!

Þetta
vekur í mér óhug. Varla er búið að dysja fórnarlömb fjöldamorðanna í Fallujah, allt landið er bókstaflega í hers höndum og Bandaríkjamenn ,,útiloka ekki" árás á Íran. Sífellt á að seila sig lengra, sífellt á að sölsa meira svæði yfir yfirráð Bandaríkjanna. Ekki hlusta á fjálglegt orðagjálfur þeirra heldur horfið á hvað þeir GERA. Hvar endar þetta? Ætli heimsbyggðin muni gera e-ð til að koma í veg fyrir þetta? Eða munu þeir trúa áróðrinum um frelsandi englana sem bjarga fólki með því að murka úr þeim lífið? Réttlætisriddaranna sem þvaðra um mannréttindi á meðan þeir traðka jafnt á mannréttindum eigin þjóðar og annarra og halda mönnum föngnum í fangelsi sem kemst næst helvíti á jörð, án dóms og laga þar sem þeir sæta hrottalegri niðurlægingu og pyntingum? Ég vona og bið að svo muni ekki verða.

Maldað í móinn
Mér finnst grátbroslegt að fylgjast með hversu stríðssinnar fárast yfir söfnun Þjóðarhreyfingarinnar. Geir Andersen er einn þeirra sem reynir að klóra í bakkann í grein á bls. 46 í Mogganum í gær. Hann gerir lítið úr Þjóðarhreyfingunni og söfnun hennar, gerir því skóna að þetta séu bitrir menn í leit að athygli og er svo með allar gömlu tuggurnar á hreinu. Hann er vægast sagt ómálefnanlegur, snýr út úr og tekur hlutina úr samhengi í grein þessari. Honum virðist mikilvægara að gera lítið úr aðstandendum hreyfingarinnar með að kasta mykju í þá en að ræða málstaðinn. Afkáralegast í grein Geirs var e.t.v. þegar hann talaði um Saddam Hussein sem ,,talið var (með réttu eða röngu) að kynni að hafa átt þátt í árásinni 11. september”. Úff!
Sama er uppi á teningnum hjá Kristni Péturssyni sem einnig ritar í Moggann í gær. Hann segir að Þjóðarhreyfingin tali „ekki í sínu nafni“. Hann um það. Það er ekki ætlun Þjóðarhreyfingarinnar að halda fram að hún tali fyrir munn allrar þjóðarinnar. Með greininni sem ætlunin er að birta í New York Times hefur hún hins vegar viljað sýna að stuðningur við stríð var í andstöðu við vilja meirihluta þjóðarinnar og að brotin voru lög þegar utanríkismálanefnd var ekki höfð með í ráðum við ákvörðunina og brotið á þeirri stefnu að Ísland skuli ekki vera stuðningsaðili í stríði á erlendri grundu. Alþingi kom af fjöllum. Einnig vísar hann til Keflavíkursamningsins, en þar var tekið skýrt fram að Íslendingar skyldu aldrei þurfa að koma að stríði.
Merkilegt, hversu menn fárast yfir nafni hreyfingarinnar, sem er jú óheppilegt, en forðast að ræða merg málsins. Kannski er það vegna þess að stoðirnar sem stríðssinnar byggja málflutning sinn á eru löngu hrundar. Það er sífellt flett ofan af lygavefnum sem hefur verið notaður til réttlætingar stríðinu en enn malda stríðsinnar í móinn. Þeir forðast ávallt sannleikann að yfirgnæfandi meirihluti þjóðarinnar var og er mótfallinn stríði. En vilji þjóðarinnar skiptir kannski minna máli en vilji ráðamannanna?
Margir bandarískir ráðamenn hafa þurft að éta ofan í sig ummæli sín og var sá biti súr í munni.
Kristinn Pétursson spyr hví félagar í Þjóðarhreyfingunni borgi ekki úr eigin vasa.
Þjóðarhreyfingin er ekki formlegur félagsskapur með félagaskrá, heldur fremur óformleg grasrótarhreyfing fólks sem er sammála um grundvallaratriði sem sett voru þegar hreyfingin var stofnuð. Ábyrgðarmenn eiga ekki asna sem lekur gullpeningum úr eyrum sínum en það er fullkomlega eðlilegt að hver sem styður málefnið geti lagt sitt af mörkum til að hjálpa því fram að ganga. Hann talar um að „plata saklaust fólk“. Meinar hann þá að það fólk sem kynni að styðja hreyfinguna, það fólk sem tilheyrir þeim yfirgnæfandi meirihluta sem er á móti stríðinu og stuðningi ríksstjórnarinnar við það séu ginningarfífl sem láta draga sig á asnaeyrunum, auðveld fórnarlömb ,,afturhaldskommatitta“? Mér finnst það bera vott um lítilsvirðingu við meirihluta íslensku þjóðarinnar að halda því fram að hann geti ekki hugsað fyrir sjálfan sig.

Í dag er síðasti þingdagur fyrir jólafrí. Ég hvet alla sem vettlingi geta valdið til að fjölmenna á mótmælin gegn stríðinu í Írak á Austurvelli milli 12 og 1. Ágætt ef þið getið haft útikerti með ykkur.

Gaman að geta þess að greinin ,,Gengið til góðs? Þitt er valið" (neðar á síðunni) er komin á forsíðu www.vinstri.is. Það gleður mitt gamla hjarta. :)

Um daginn datt mér í hug nýtt mannsnafn. Nú eru til nöfn eins og Marteinn og Margeir og hins vegar Týr, Hjálmtýr og Angantýr. Hvernig væri þá nafnið Martýr?
Sá sem héti það bæri líka nafn með rentu. :)

Um daginn fór ég á yndislega tónleika, jólatónleika módettukórs Hallgrímskirkju. Allt vann saman að gera þessa stund sem fegursta. Lagavalið var afar gott, reyndar saman komin flest bestu jólalögin, að mínu mati og flutningur næsta óaðfinnanlegur sem og samhljómur. Stjórnandi var Hörður Áskelsson, Sigurður Flosason lék á saxófón, Björn Steinar Sólbergsson spilaði á orgel og Ísak Ríkarðsson, 11 ára söng drengjasópran. Hafði hann einstaklega blíða og fallega rödd, en var þó ekki sérlega skýrmæltur, þ.e; orðaskil ekki mjög greinileg, virkaði nokkuð feiminn.
Aðeins á tveimur stöðum þótti mér tónlistarfólkinu fatast flugið og þótti það miður því bæði lögin eru mér afar kær. Fyrra lagið var „Jól“ eftir ömmu mína, Jórunni Viðar. Það var jólalag ríkisútvarpsins 1988, þá frumflutt af Skólakór Kársness. Upphaflega var flauta í laginu en var hér leikið á saxófón. Fannst mér lagið flutt of hratt, raddirnar verða að fá að njóta sín, ,,svörin” verða að heyrast. Einnig saknaði ég sárlega síðasta flautusólósins, en það sker sig frá hinum og verður því sérstæðara og fallegra fyrir vikið. Það er sóló sem snertir innstu strengi mína. Því var sleppt, og í stað þess spilað venjulega sólóið.
Útsetning ,,Með gleðiraust og helgum hljóm” hafði heppnast mjög vel, í því lagi var þeirri aðferð beitt að láta söngvara byrja á mismunandi tíma og syngja e-k keðju, mishátt svo útkoman minnti á klukknaspil, gengu söngvarar eftir kirkjunni og virkaði sérlega vel með bergmálið. Kannski dálítið leitt að Marteinn hafði fengið sömu hugmynd fyrir MR-kórinn við flutning sama lags.
Þessari aðferð var svo aftur beitt í öðru eftirlætis jólalagi mínu, ,,Það aldin út er sprungið”. Þá byrjaði lítill sönghópur að synga raddað, svo komu hinir í keðju og fyrir mér varð þettaglundroði. Enginn samhljómur í röddunum og var eins og hver væri að syngja sitt lag sem passaði ekki við hitt. Saxófóninn spilaði e-ð sem virtist ,,freeform”, allavegana passaði það hvergi inn í ósamhljóma bakgrunninn. Það var í raun fyrst í lokin þegar raddirnar komu saman í hefðbundnu útsetningunni að það hljómaði vel. Þá hugsaði ég: ,,Þetta var það sem ég var að bíða eftir!”.
Það aldin út er sprungið er einstaklega fallegt jólalag. Texti Matthíasar Jochumssonar er forkunnarfagur. En raddsetningin er einnig einn mesti styrkur lagsins, og diminuendo-crescendo-ið í því.
Að þessum tveimur lögum undanskildum hef ég svo ekkert annað út á að setja. Amma ræddi við stjórnandann eftir tónleikana og gat bent honum kurteislega á að lag hennar væri spilað hels til hratt. Nefndi hún ekki sólóið, en ég vona að einhver verði til að kippa því í lag.
Þetta voru tvö lög af tuttugu, hin heppnuðust með eindæmum vel. Það var sérdeilis falleg stund þegar þau fluttu ,,Heims um ból” sem aukalag. Ég var djúpt snortinn af þessum tónleikum og vona ég að þeir verði gefnir út, eða ég geti alltént nálgast disk með þessu prógrami í flutningi kórsins og hljóðfæraleikaranna.

Gengið til góðs? Þitt er valið

Ágætu lesendur. Í gær náði ég ekki að blogga en vil engu að síður óska ykkur og þjóðinni allri til hamingju með fullveldisdaginn. En höfum við gengið götuna til góðs?
Í gær hélt Þjóðarhreyfingin fund sem ég komst því miður ekki á. Megin inntak hans var að safna fé til að birta grein í New York Times þar sem heimsbyggðin gæti séð raunverulega afstöðu íslensku þjóðarinnar til stríðsins í Írak. Það má lesa nánar um það hér strong>hér. Þjóðarhreyfingin mótmælir aðferð utanríkisráðherra og forsætisráðherra er þeir lýstu stuðningi við stríð í Írak án þess að bera málið undir Alþingi og ríkisstjórn og heimfærðu vilja sinn upp á þjóðina. Hér er lýðræði virt að vettugi og brotið á stjórnarskránni. Yfirgnæfandi meirihluti þjóðarinnar er mótfallinn stríði en nú eru hendur okkar blóði drifnar, með stuðningnum erum við samsek og berum ábyrgð á fjöldamorðum, niðurlægingu og kúgun saklausra borgara, manna, kvenna og barna. Með stuðningnum lýsir ríkisstjórn einnig velþóknun á að alþjóðalög og almenn mannréttindi séu brotin.
Hæstvirtur utanríkisráðherra er ávallt jafn smekklegur. Svo próper og indæll séntilmaður. Hann kallar Samfylkinguna „Afturhaldskommatittsflokk“. Kyssir hann mömmu sína með þessum munni? Hroka og ósvífni hæstvirts ráðherra virðist fá takmörk sett. Hann hefur einnig talað um „meinfýsishlakkandi úrtölumenn“ eins og ég hef áður fjallað um og á þá við... Alþingi? Meirihluta þjóðarinnar? Er það svona sem hann hugsar um þjóðina sem hann á að þjóna? Valdið kemur frá fólkinu. Við erum ekki undirsátar, heldur úthlutar þjóðin valdinu til ráðamanna og veitir þeim umboð að vinna í þágu þjóðarinnar.
Ég leyfi mér að vitna til annarar klausu sjálfstæðisyfirlýsingar Bandaríkjanna, þar sem segir:
We hold these truths to be self-evident, that all men are created equal, that they are endowed by their Creator with certain unalienable Rights, that among these are Life, Liberty and the pursuit of Happiness. --That to secure these rights, Governments are instituted among Men, deriving their just powers from the consent of the governed, --That whenever any Form of Government becomes destructive of these ends, it is the Right of the People to alter or to abolish it, and to institute new Government, laying its foundation on such principles and organizing its powers in such form, as to them shall seem most likely to effect their Safety and Happiness. Prudence, indeed, will dictate that Governments long established should not be changed for light and transient causes; and accordingly all experience hath shewn, that mankind are more disposed to suffer, while evils are sufferable, than to right themselves by abolishing the forms to which they are accustomed. But when a long train of abuses and usurpations, pursuing invariably the same Object evinces a design to reduce them under absolute Despotism, it is their right, it is their duty, to throw off such Government, and to provide new Guards for their future security. —
Ég vona að menn geti verið þessu sammála. Þegar ríkisstjórnin er hætt að vinna í þágu fólksins er það réttur og skylda þess að rísa upp. Hér er ekki um að ræða neitt smámál. Hér er um að ræða að lýðræði er tekið af þjóð, þingi og ríkisstórn, stjórnarskrá brotin og þjóðin er nauðug flekkuð blóði. Meira en 100.000 Írökum hefur verið slátrað í okkar nafni.

Annars er það merkilegt hve enn er alið á „Rauðu -hættunni“og menn stimplaðir. Enn eimir af kaldastríðshugsuninni og nornaveiðum McCarthy. „Ekki hlusta á þennan.Hann er kommi. Hann er samsæriskenningamaður Hann er hættulegur. Í gapastokkinn með hann“. Hin aðferðin, sem er kannski nýrri, er svo að neutralísera okkur, stimpla okkur sem rugludalla sem mála skrattan á vegginn en erum í raun sauðmeinlaus. En niðurstaðan verður sú sama; ekki taka mark á orðum okkar. „Þeir segja að ég hafi vit til að velja þá, en ég hafi ekki vit til að hafa vit fyrir mér”, eins og skáldið sagði.

Maður gæti svo horfið lengra aftur í tímann og fundið önnur líkindi. Galdrabrennur miðalda þegar gífurlegur fjöldi saklauss fólks var drepið. Í þá daga var nóg að segja yfirvöldum að þú grunaðir náunga þinn um kukl og hann var vís að vera sendur í dauðann. Oftast voru þetta vesalings gömul og fátæk kerlingarhró sem voru brennd á báli. Einnig gast þú átt fótum þínum fjör að launa ef þú varst svo ógæfusöm/samur að fæðast með vörtu, aukatá eða annað líkamslýti. En enginn skal segja að menn hafi ekki beitt fagmannlegum vinnubrögðum til að úrskurða hvort viðkomandi væri að daðra við djöfulinn eður ei. Þú varst bundin(n) á höndum og fótum, fleygt út í vatn og ef þú drukknaðir þá varstu saklaus og frjáls ferða þinna. Ef þú flaust varstu norn og brennd á báli. Einnig hefði mátt reyna Monty Python-aðferðina og athuga hvort þú vægir meira en önd.

Bróðir minn skrifar góða grein sem hann kallar: „Lýðræði: að geta og gera“. Ég er sjálfur orðinn dauðþreyttur á aðgerðaleysi íslensku þjóðarinnar. Þjóðarsálin er í eðli sínu kvartsár rola sem gerir aldrei neitt í málunum. Saga okkar einkennist af því að við látum vaða yfir okkur. Við tuldrum í barm okkar, fárumst yfir kaffibollum, skrifum stundum í blöð eða aðra miðla, nöldrum og kvörtum um stund en hættum því síðan og málið gleymist. Íslendingar eru nefnilega einnig meistarar í að gleyma hlutum. Ef við kveinkum okkur endalaust en gerum aldrei neitt til að breyta ástandinu höfum við sjálf kallað það yfir okkur og höfum engan rétt til að kvarta.Við hugsum líka oftast um eigið skinn og bíðum þess að einhver annar taki af skarið. Enda er máltækið „^þetta reddast” jú einkunnarorð Íslendinga. En verra er svo fólkið sem er sama. Hvort það lifir í þvílíkri blekkingu eða veit hvernig málin standa en er sátt við það, veit ég ekki en ég játa að ég á bágt með að skilja hvernig er hægt að horfa upp á hörmungarnar í Írak og gleðjast. Ef okkur er ekki sama en gerum ekkert kemur það í sama stað niður. Ýmsir ímynda sér kannski að þeir geti ekki haft áhrif, enda vill fólkið með völdin gjarnan telja okkur trú um það að einstaklingurinn skipti ekki máli. Það er lygi! Sérhver maður getur haft áhrif, það er skylda hans ef hann vill breyta einhverju. Annars hefur hann fyrirgert rétti sínum til lýðræðis.

Sápukaupmaðurinn Samuel Phelps sigldi að Íslandsströndum 1809 með 3 skip , steig á land með fámennt lið vopnaðra manna og hafði með sér túlk sinn Jörgen Jörgensen. Stiftamstsmaðurinn Trampe hafði bannað Íslendingum að versla við Breta svo Phelps og liðsmenn hans tóku stiftamtmann fastan. Þá hafði Phleps frjálsar hendur til verslunar og til að hafa stjórn í landinu fól hann Jörgen stjórnina. Varð Jörgen betur þekktur sem Jörundur Hundadagakonungur. Hvað gerðu Íslendingar til að reyna að hindra valdatökuna? Ekkert!
Jörgen reyndist svo ágætur stjórnandi og var umhugað um hag Íslendinga. Hann vildi að íslendingar væru sjálfstæðir, gætu verslað frjálst, vildi veita þeim gífurlega skattalækkun og veita þeim ,,frið og fullsælu”. Hann vildi einnig að menn hefðu jafnan kosningarétt, óháð eign. Hann vildi að 8 „dugandi og skynsamir menn“ settu lög og rituðu stjórnarskrá og að Íslendingar réðu sér í raun sjálfir.
En Íslendingar kunnu ekki gott að meta og honum varð ekki af ósk sinni. Var þetta hvorki í fyrsta né síðasta sinn sem Íslendingar hunsuðu þann sem vildi greiða veg þeirra. Eins var það hvorki í fyrsta né síðasta sinn sem Íslendingar létu sig ekki varða þau málefni sem viðkom þeim og sátu aðgerðalausir.

Sjálfhverfa hefur einkennt Íslendinginn lengi, að hugsa fyrst og fremst um eigið skinn
Sem dæmi um þá sjálfhverfu má nefna þegar Bandarísk flugyfirvöld ræddu að fækka herliði á vellinum urðu háværar raddir um framtíð atvinnulífs í Keflavík. EINS OG ÞAÐ SÉ HÖFUÐMÁLIÐ! Ég er orðinn dauðþreyttur á svona helvítis aumingjavæli. Hér er verið að ræða varnarmál sem skipta sköpum fyrir þjóðina og kemur inn á túlkun Keflavíkursamningsins og stöðu þjóðarinnar í hernaðarbandalaginu NATO. Ef Keflavík getur ekki haldið uppi íbúum sínum er hennar vandamál en ekki hersins. Herinn er ekki þarna til að halda uppi atvinnulífi í Keflavík.
Við erum hrædd við breytingar og hugsum um eigið skinn. Við bíðum eftir að einhver annar geri eitthvað og ætlum að njóta góðs af hitunni. Þjóðarsálin er værukær. Við erum að verða feitu þjónarnir sem Arnas Arnæus talaði um í Íslandsklukkunni eftir Halldór Laxness og lauk ræðu sinni á þessum orðum: Feitur þjónn er ekki mikill maður. Barinn þræll er mikill maður, því í hans brjósti á frelsið heima.

Annar merkur íslenskur rithöfundur, Gunnar Gunnarsson lýsti svo tilfinningum sínum gagnvart fyrri heimstyrjöldinni: ...þessi styrjöld á næstu grösum bylti um koll vaknandi trausti mínu til framtíðar og forsjónar, sneri með hrottagalsa ærðra undirdjúpa dýrðaróði lífsins í djöflasæringu ...Sál mín varð sem sviðið land, saurgað fúlum valköstum, hver urinn akur minnti mig á skotplægða mold, mengaða nýsundurtættum mannahræjum. Mér blæddi inn.

Því miður hefur ekki margt breyst. Við höfum ekki gengið götuna eins til góðs og við vonuðum. Við höfum látið fólkið sem átti að vinna í okkar þágu brjóta á réttindum okkar og svíkja allt sem er helgast þjóð okkar. En það er ekki of seint að gera eitthvað. Nýtum afl okkar, tökum höndum saman, mótmælum þessari aðferð, þrýstum á ríkisstjórnina að hún láti af stuðningi við stríðið með orðum, skrifum og aðgerðum og nýtum atkvæðisrétt okkar. Við erum íslenska þjóðin og við höfum valdið. En valdi fylgir ábyrgð. Ábyrgð um að beita því rétt.

Hefur þú fengið nóg af því að hendur okkar séu blóði drifnar vegna stuðnings íslensku ríkisstjórnarinnar við ólögmætt stríð í Írak, að þér forspurðum/forspurðri?? Folkid.net er samskiptavefur sem sameinar ólíkt fólk í einu grundvallarmarkmiði; að mótmæla Íraksstríði og stríðsrekstri, stuðningi ríkisstjórnarinnar við það og valdníðslu stjórnvalda. Hér getur fólk haft samskipti gegnum póstlista og viðrað skoðanir sínar, kynnst viðhorfum hvers annars og mögulega sammælst um aðgerðir. Ríkisstjórnin er til að þjóna fólkinu, ekki öfugt. Öllum er frjáls aðgangur að kerfinu, allir geta hætt, enginn þarf að taka þátt í því sem hann kærir sig ekki um. Fólkið getur haft áhrif. Ef þú vilt breyta ástandinu til hins betra og hafa áhrif, ekki þegja heldur láttu rödd þína heyrast.

Annað fréttnæmt; ég fór á samstöðufund fyrir Palestínu sem nefndist Þjóð í þrengingum Það var afar vel heppnaður og fræðandi fundur, fjölmenni og góður andi. Eftir fundinn skráði ég mig í félagið. Til hægri hef ég set hlekk á heimasíðu félagins sem ég hvet fólk til að kynna sér málefni félagsins og lesa greinar sem þar er að finna.
Daginn eftir horfði ég svo á heimildamyndina Gaza Strip, um líf Palestínsk flóttafólks í flóttamannabúðum á Gaza-svæðinu. Afar áhrifamikil mynd sem ég hvet alla að sjá.

Einnig set ég hlekk á heimasíðu Ísraelsku friðarsamtakanna Gush-Shalom. Formaður og stofnandi er Uri Avnery sem er Ísraelsmaður sem hefur helgað líf sitt baráttu fyrir friði milli Palestínumanna og Ísrael. Hann er 81s árs og er enn virkur. Hann er einnig afbragðs greinahöfundur og má finna margar góðar greinar eftir hann á síðunni.

Alþjóðleg kvikmyndahátíð
Ég mæli með því að fólk reyni að ná í skottið á alþjóðlegri kvikmyndahátíð. Sýningar eru til og með morgundeginum og eru haldnar í Háskólabíói og Regnboganum. Hef ég séð fjórar afbragðsmyndir og hef hugsað mér að skella mér aftur í kvöld.

Fyrst sá ég Jargo. Segir þar frá tveimur vinum, unglingspiltum í Berlín. Jargo er þýskur alinn upp í Sádi-Arabíu en Kamil Tyrki, alinn upp í Þýskalandi. Segir svo myndin frá vináttu þeirra, ástinni, ólíkum menningarheimum og hefðum sem þeir reyna að fóta sig í og uppgjöri.

Næst sá ég heimildamyndina Control Room. Þar er fjallað um mismunandi fréttaflutning bandarískra fjölmiðla og arabísku sjónvarpsstöðvarinnar Al-Jazeera um stríðið í Írak.
Al Jazeera er umdeildasta sjónvarpsstöð Arabalandanna en um leið sú vinsælasta. Hefur hún sætt mikilli gagnrýni fyrir opinskáar myndir og fréttaflutning, og gagnrýni á arabísk stjórnvöld enda hefur stöðin einsett sér að draga ekkert undan og hefur að einkunnarorðum að sýna báðar hliðar og flytja sannleikann. Hún lýsir skýrt andstöðu við stríðið og stefnu Bandaríkjastjórnar en stjórnendur hafa þó aldrei haft neitt á móti bandarísku þjóðinni. Yfirmaðurinn lýsti t.d. trausti sínu á bandarísku stjórnarskránni og þjóðinni, að hún myndi fyrr eða síðar rísa upp á móti gerræðisstjórninni og annar sagðist myndu vilja að börnin sín fengu menntun í Bandaríkjunum. Stöðin sýnir t.d. hvað Bandarískir ráðamenn hafa að segja um stefnuna og ráðagerðir og ræðir við bandaríska hermenn. Eitt eftirminnilegra aðriða í myndinni er bandarískur liðþjálfi (að mig minnir) sem í upphafi myndar trúir að hann og félagar hans séu að breyta rétt með innrásinni (myndin spannar dágóðan tíma). Seinna í myndinni lýsir hann viðbrögðum sínum við að sjá annars vegar fallna íraska hermenn en síðar bandaríska í sjónvarpi. Og hann lýsir því hve hann hryllti, þegar hann fann að honum hafði orðið mun meira um að sjá fallna vopnabræður en er hann sá írösku hermennina, og hafði ekki orðið sérlega brugðið við fyrri sýnina. Og þá sá hann margt í nýju ljósi, hvernig það er fyrir íraka að sjá fallna landa sína í sjónvarpi. Myndin fær mann til að tortryggja enn fremur áróður herliðsins og Bandaríkjastjórnar. Einnig vissi Al-Jazeera að þeir tækju áhættu með því að hafa fréttamann uppi á þaki að skýra frá atburðum þegar árásin var gerð á Bagdad. Skyndilega lækkar bandarísk herflugvél sig og stefnir í átt að byggingunni, höfuðstöðvum Al-Jazeera. Fréttamaðurinn fórst í árásinni. Varpað var sprengjum á 3 eða 4 aðrar fréttastofur, ef ég man rétt. Ekki kom bein afsökunarbeiðni en opinber yfirlýsing barst frá herliðinu, þar sem haldið var fram að vopnaðir hermenn hefðu verið á þakinu eða við næstu byggingu. Þetta náðist á filmu og ekki varð ég alltént var við þá vopnuðu hermenn sem sagt var frá. Átakanlegast var þó að sjá konu fréttamannsins, þegar hún sagði að maðurinnn sinn hefði dáið við að flytja heiminum sannleikann. Og hún bað þess að hann hefði ekki dáið til einskis, heldur bað hún að sannleikurinn yrði sagður umheiminum. Það vona ég að reynist rétt.

Næst sá ég heimildamyndina Alive in Limbo. Fjallar hún um líf paletínsks flóttafólks í flóttamannabúðum í Líbanon. Er þar aðallega talað við 3 ungmenni. 2 þeirra eru palestínkt flóttafólk en einn Líbani sem hefur liðið fyrir stríðsátök í heimalandinu. Í myndinni lýsa þau hvernig þau upplifa ástandið og segja frá vonum sínum og draumum. Myndin spannar tíu ár, frá 1993 til 2003. Við upphaf hennar stendur innrás Ísraelshers undir forustu Ariel Sharon, sem þá var hermálaráherra, yfir og lýsir myndin um leið stríðsglæpum hans og hersins og viðbrögðunum þegar herinn dró sig til baka. Kvikmyndafólkið heimsótti svo ungmennin aftur og sér afdrif framtíðardraumanna.

Þriðja myndin sem ég sá var hreint afbragð og e.t.v. besta myndin sem ég hef séð hingað til á hátíðinni. Það varFerðin langa eftir Vestur-Íslendinginn Sturlu Gunnarsson. Myndin gerist í Indlandi 1971 þegar Indira Ghandi er við völd. Allt landið logar í ófriði og stjórnvöld eru gjörspillt. Aðalpersónan er bankastarfsmaður sem má muna meiri allsnægtir frá því þegar Bretar voru við völd. Hann glímir við breytta heimsmynd og átök í heimalandi sínu en einnig á eigin heimili. Myndin er tekin upp ,,on location” í Indlandi, Bombay að mig minnir.

Loks sá ég myndina The World´s Saddest Music eftir Vestur-Íslendinginn Guy Maddin. Hún er byggð á skáldsögu eftir Kazuo Ishiguro, sem einnig reit Remains of the day. Hún gerist á kreppuárunum í Winnipeg. Bjórverksmiðjueigandinn Lady Port-Huntley (Isabella Rosselini) heldur alþjóðlega keppni um hvaða þjóð eigi terafyllstu tónlist í heimi. Þetta er mjög sérstök mynd. Myndin er í senn afar fyndin og gáskafull en hins vegar dramatísk og tregafull og skartar mjög sérstökum og furðulegum persónum. Mér þótti myndin flétta þessum hughrifum vel saman. Það sem mér fannst sérlega skemmtilegt við myndatökuna er að hún er gerð eins og myndin væri ca. áttræð, svarthvít á gamaldags filmu. Þá minnti óvenjuleg myndatkan mig oft á þýskan expresjónisma, ekki síst þá ágætu mynd Das Cabinett Des Dr. Caligari.

Dagskrána má svo nálgast á www.filmfest.is, í Háskólabíói og Regnboganum, aftan á sætum í strætó og eflaust á ýmsum kaffihúsum. Það vona ég að fólk skelli sér og að myndirnar megi veita þeim sama fróðleik og sömu ánægju og þær hafa veitt mér.

Mér þykir utanríkisráðherra aldeilis hafa skitið á sig í skýrslu sinni um utanríkismál og þeim umræðum sem spruttu af henni. Fjallað er um það á bls. 10 í Morgunblaðinu ífyrradag.
Þar viðrar hann m.a. þá hugmynd að Íslendingar ÞJÁLFI ÍRASKAR ÖRYGGISSVEITIR.
Mér hitnaði í hamsi og seti að mér óhug við þessi orð og ekki batnaði það eftir því sem ég las áfram. Kjaftæðið, hrokinn og ósvífnin var meiri en ég gat þolað. Enn á að mála mynd af Bandaríkjastjórn sem frelsandi englum og sagðist Davíð vera áhyggjufullur vegna andstöðu manna á Bandaríkjastjórn. Skyldi nokkur furða sig á henni þegar um ræðir ríkisstjórn sem hefur byggt stjórnartíð sína á svikum og blekkingum, sýnt fádæma virðingarleysi í alþjóðamálum og birt alþjóðalög og mannréttindi af vettugu. Ef maður skyggnist heim sér maður svo ríkisstjórn sem flekkar þjóð sína blóði saklausra borgara í Írak með stuðningi við ólögmætt stríð að henni og þingi forspurðri og gera okkur samsek um dauða 100.000 manns. Utanríkisráðherra segir að átökin í Írak snúist „í rauninni ekki um dvöl erlends herliðs í landinu heldur hvort komið verði á lýðræðislegri stjórnskipan“ og talar um „meinfýsishlakkandi úrtölumenn“. Þvílík ósvífni! Ímyndar utanríkisráðherra sér að menn sem hafa mótmælt stríði sem hefur í för með sér blóðbað, undirokun og eymd HLAKKI yfir ástandinu? Hann ímyndar sér sumsé að við fögnum mannlegri þjáningu?
Svo hvetur hann til stuðnings við bráðabirgðastjórnina, þessa morðhunda sem skipuð var af náðugri ríkisstjórn hins frjálsa heims. Allri gagnrýni er svo svarað á sama hátt: „Saddam er vondur“. Svo skal böl bæta að benda á eitthvað annað, eins og skáldið sagði.

Einnig fjallar hann um málefni Ísraels og Palestínu eftir að Arafat er fallinn frá og leggur ábyrgðina alla á Palestínumenn að það séu þeir sem hindra friðarumræður. Til þess að Palestínumenn geti gengið að samningaborðum þarf fyrst að aflétta hernámi og rífa helvítis múrinn. Ariel Sharon og ríkisstjórn hans hefur ekki sýnt að það sé vilji fyrir því. Sharon hefur vissulega talað um það en aðgerðir segja meira en orð. Hann segist ætla að rýma landtökubyggðir en hefur einungis verið að treysta tök sín á Vesturbakkanum.
Bandaríkjastjórn hefur heldur ekki sýnt hingað til annað en að hún fylgi Ísraelsstjórn og Zíonistum að máli og það er fyrst nýlega að ég sé Blair og Bush í sjónvarpinu, talandi um að þeir vilji „hjálpa með að byggja upp frjálst lýðræðislegt Palestínuríki“. Einhvern vegin er ég skeptískur á „hjálp“ Bandaríkjamanna, ef ég á að miða út frá hvernig þeir hafa „hjálpað“ Afgönum og Írökum. Við sjáum nú hversu mikið Gósenland hefur skapast þar. Sé þetta hjálp þeirra vil ég varla sjá þá þegar þeir reyna að skemma fyrir fólki. „Vont er þeirra ranglæti, verra þeirra réttlæti“ mælti Jón Hreggviðsson.
Bush gerði úr því skóna að þeir yrðu að halda í strengi til að landið félli ekki í hendur hryðjuverkamönnum. Þeir eru sumsé ekki færir um að gera þetta sjálfir. Það þarf alheimslögregluna til. Stóri bróðir fylgist með þér, félagi Napóleon hefur alltaf rétt fyrir sér.
Já, mörg loforð og stór orð eru notuð til að blekkja lýðinn og reyna að vinna hylli hans. Nú er að bíða og sjá hvort menn standi við þau.

Fjöldamorð í Fallujah

Ég er bálvondur eftir að hafa fylgst með fréttaflutningi af blóðbaðinu í Fallujah í ríkisútvarpinu í dag. Ég á í raun erfitt með að tjá kenndir mínar í orðum. Meðal þess sem angraði mig var að nánast einungis var talað við talsmenn Bandaríkjahers og heimildir fáum við því eingöngu frá þeim og þeirra sjónarhorn. Lesendur geta gert sér í hugarlund hversu skýra og hlutlæga mynd við fáum af ástandinu þar. Hvers vegna var ekki rætt við talsmenn andspyrnunnar? Kannski að skýringin sé sú að það er búið að djöfulgera þá eins og virðist raunar vera málið með araba og múslima yfir höfðuð.
Í fréttinni var annars vegar talað um „þjóðvarðlið“ en hinir hins vegar „skæruliðar og „hryðjuverkamenn“. Það er greinilegt hverjir eiga að vera góðir og hverjir vondir í þessari baráttu. Svo kemur lýsing á hörmungarástandi en maður gæti fengið á tilfinninguna að það sé allt „serknesku hundunum að kenna“. Ekki síst þegar þessu fylgir svo frétt af mannræningjum.
Fréttastofan hefur greinilega sýnt hvern það styður. Það fetar svo hina hárfínu línu að tala um „hryðjuverkamenn”, segir ekki með beinum orðum að allir séu þeir hryðjuverkamenn til að vera nú „politically correct“ en maður skilur fyrr en skellur í tönnum. Hvernig væri að nefna hlutina réttum nöfnum? Flest er þetta fólk sem berst í örvæntingu gegn hernámsliði Bandaríkjamanna sem hefur rænt þá landinu, menn sem lifa við kúgun og undirokun þeirra og leppstjórnarinnar, menn sem þrá frelsi og að hörmungunum linni í landi þeirra. Leppstjórnin var skipuð af Bandaríkjamönnum og er til staðar til að þjóna hagsmunum þeirra. Hundrað þúsunda manns eru nú taldir hafa fallið í Írak eftir að stríðið hófst. Því er ekki lokið og lýkur ekki á meðan landið er hersetið. Hvernig á hersetið land að geta verið frjálst? Bandaríkjastjórn kallar alla frelsisbaráttumenn hryðjuverkamenn og segja að þeir séu að reyna að tryggja lýðræði. Ekki hlusta á hvað þeir segja heldur hvað þeir gera! Þeir tala fjálglega um frelsi á meðan þeir stunda fjöldamorð í Fallujah. Sagt er að 600 hermenn fallið og við vitum ekki um tölur myrtra borgara en getum ímyndað okkur að það sé há tala miðað við það sem á hefur gengið. Allir vopnfærir menn teknir höndum! VopnFÆRIR. Óbreyttir borgarar sem GÆTU hleypt af byssu. Leit á Sky News þar sem var fjallað um þetta, fréttamaðurinn hljómaði sem væri hann nokkuð hallur á hægri væng en myndir af staðnum sögðu langt um meira en mörg orð. Hér má sjá nokkrar. Íslenskir fjölmiðlar eru gagnsýrðir af áróðri Bandaríkjastjórnar, éta upp það sem þeir segja og reyna svo að mata lýðinn, eða réttara sagt heilaþvo hann. Sorglegast þykir mér hve margir trúa lyginni.
Ég tek ofan fyrir Þráni Berterlssyni sem fer enn á ný á kostum í grein sem birtist á baksíðu Fréttablaðsins miðvikudaginn 10. nóvember. Hún nefnist „Friðarins menn?“.

Vegna tæknilegra örðugleika frestast blogg mitt um samráð olíufélaganna og stöðu fyrrum borgarstjóra til morgundags. Nú er auk þess ráð að ganga til náða, því ég rís árla til verks. Skal nú lesið í 100 ára einsemd eftir Gabriel García Márquez og síðan farið að sofa.
Góða nótt.

Hugleiðingar um forsetakosningar í Bandaríkjunum

Í dag eru forsetakosningar í Bandaríkjunum. Maður er á báðum áttum, eða réttara sagt á hvorugri. Því ég hef hvorki velþóknun á George Bush né John Kerry, sem virðast ætla að berjast um hásætið. En myndi mikið breytast ef Kerry kæmist til valda? Mér þykir nokkuð greinilegt að Kerry sé betur gefinn en Bush (Bush hefur reyndar nóg af haukum til að hugsa fyrir sig) en stefna þeirra virðist ekki svo ólík. Fremur virðist það vera spurning um útfærslu. John Kerry er einnig öflugur talsmaður í ,,baráttu gegn hryðjuverkum”, tengsl hans við Bandaríska iðnjöfra eru einnig sterk, hann styður Ísraela í baráttu þeirra og Palestínumanna, m.ö.o. hann mun styðja Ariel Sharon og félaga hans sem vilja viðhalda stríði. Hann hefur svipaða stefnu í málefnum Írak, en hefur þó sagt að hann vilji meira samstarf milli þjóða. Read: að Bandaríkin geti hafi meiri áhrif á þær þjóðir.
Mér þykir það sorgleg tilhugsun að það er ekki ólíklegt að atkvæðafjöldi muni ekki ráða úrslitum. Al Gore fékk fleiri atkvæði en Bush. En þá komu sér vel þær úreltu talningavélar sem voru í ýmsum fylkjum, sambönd og klíkuskapur sem fengu fram endurtalningu á endurtalningu ofan til að þæfa málið sem lengst uns hæstiréttur úrskurðaði George Bush forseta. Við það bætist að það er ekki beint lýðræði í kosningum, því fyrst eru kjörmenn kosnir sem svo kjósa forseta. Að ógleymdum þeim þúsundum atkvæða sem ,,týndust”.

Ég sel myndbandið með meintum Osama Bin Laden ekki dýrara en ég keypti það. Það lyktar langar leiðir af óhreinu mjöli. Það kom á einkar heppilegum tíma. Eins og alltaf. Undarlegt hvernig svona myndbönd birtast alltaf þegar hentar best núverandi ríkisstjórn Bandaríkjanna. George Bush, rétlætisriddarinn fyllist þá fanatískum eldmóði og jarmar um samstöðu og traust. Maður sem hefur byggt stjórnartíð sína á lygum, svikum og blekkingum og verið aktífur að skerða mannréttindi eigin þjóðar og undiroka eigin þegna sem og hertekin lönd og leppríki. Og hvernig það virkar til að beina augum almennings frá ringulreið og ódæðum stjórnarinnar. Og þegar upp kemst um það þarf enginn að borga brúsan nema fórnarlömbin.
Nú hef ég séð þetta myndband og lesið það sem þar mun verið að segja.
Í þessu myndbandi sést maður, sem á að vera Osama Bin Laden játa í fyrsta skipti aðild sína að árásunum 11. september og útskýra orsakir þeirra. Hvers vegna fyrst núna, ef hann hefur neitað því áður? Svo hefur hann áróður gegn Bush, ,,auga fyrir auga, tönn fyrir tönn”. Einhvern veginn náði hann ekki að sannfæra mig. Kannski af því að þetta er einstaklega klisjukennt, mér er nær að segja formúlukennt og hljómar ekki eins og eitthvað sem ég myndi ímynda mér að Osama Bin Laden myndi segja. Fremur hljómar þetta eins og einhver hafi skrifað niður nákvæmlega þau orð sem eiga að koma sér vel fyrir Bush.
Þetta er nefninlega öfug sálfræði af ódýrustu gerð. Osama Bin Laden að segja Bandaríkjamönnum að kjósa ekki Bush. ,,Ok. Osama, þá gerum við það ekki, heldur kjósum Kerry. Gerum eins og góði hryðjuverkaleiðtoginn segir okkur.” Slíkur hefur verið áróðurinn gegn manninum að menn hugsa Osama í sömu andrá og ömmu skrattans. Og ef þeir fara ekki eftir hollráðum Osama frænda, hvern kjósa þeir þá, hmm?
Fjölmiðlar éta upp eftir hvor öðrum að Osama Bin Laden hóti nýjum árásum. Ekki varð ég var við það. Og fullyrða að sjálfsögðu að þetta sé hann, en skýla sér á bak við aðra fréttaskýrendur.
Á morgun, þegar ég vakna verður búið að kjósa forseta. Þangað til býð ég ykkur góða nótt.

Ég er lémagna eftir vinnuna í dag. Gott er því að geta nú hvílt lúinn bein. Blogga eflaust meira í kvöld. Fæ afrakstur erfiði míns á mánudaginn. Þá verður gaman.
...og Tante Trine piller bare næse med et træben.

Og Natten gik. Denne Nat, der var som et Dyb af Elendighed, gennem hvis blodtætte Mørke Haab og Tro kun svagt glimtede, som fjerne Stjerner; som disse frosne og glødende Kloder, vore blinde Drømme og svagtseende øjne fortvivlet omfamler.

Fyrir nokkrum dögum kláraði ég Svartfugl eftir Gunnar Gunnarsson. Ég var mjög hrifinn af bókinni en hana las ég á dönsku. Gunnar samdi verk sín á dönsku, enda náði hann til stærri hóps þannig og fannst mér viss áskorun að ætla mér að lesa hann á dönskunni. Nú bjó ég vel að hafa lesið Andrés Önd frá unga aldri á dönsku, sem og að vera einlægur aðdáandi Olsen-Banden myndanna, sem og að hafa lesið þunglyndislegar sögur um fólk í tilvistarkreppu í Kristianiu.

Sagan er byggð á þekktu morðmáli sem átti sér stað um 1800 á Rauðasandi á Vestfjörðum. Þá var Bjarna Bjarnasyni og Steinunni Sveinsdóttur stefnt fyrir dóm fyrir að hafa myrt maka sína, Guðrúnu Egilsdóttur og Jón Þorgrímsson.

Í upphafi sögunnar rifjar séra Eyjólfur Kolbeinsson, eftir missi sonar síns, upp þá ógnarlegu atburði sem áttu sér stað 17 árum áður, þegar hann var ungur. Hann rifjar upp þátt sinn í dómsmálinu og ásakar sjálfan sig vegna þeirra áhrifa sem orð hans og gjörðir hafi haft á málið.

Sagan er, líkt og Fjallkirkjan skrifuð af dýpt og mannþekkingu. Andrúmsloftið sem mér fannst ég skynja í bókinni mætti lýsa sem ,,myrkri nótt sálarinnar”. Hér lýsir vofeiflegum glæp í afskekktri byggð og í bókinni kafar Gunnar í djúp mannsálarinnar. Hann kannar þann breyskleika, girnd, kvöl og syndir sem geta sprottið í fylgsnum hjartans og haldast í hendur. Hann fjallar um hvernig rógur getur myrkvað og eitrað hugi fólks og um það vald sem mennirinir taka sér yfir lífi og dauða náungans í nafni Réttvísi.
Varð mér við lesturinn sterklega hugsað til þessara orða sem stóðu í Fjallkirkjunni, þar sem fólk á bæ einum hafði stolið sauð og etið í neyð sinni. Það hafði verið gripið og var nú fordæmt og útskúfað:

Sú bróðernishugsjón sem menn játast svo óðfúsir stendur að jafnaði nokkuð grunnt. Að minnsta kosti vörumst við að láta hana taka til fallinna bræðra okkar og systra. Væri samt ekki nær að fara læknishöndum um meiðsl sálarinnar eins og gert er við líkamleg sár? Einn misstígur sig og fótbrotnar, annar fargar ,,í misgripum” kindum nágranna sinna. Vér sjáum þeim sem varð fyrir hinu minna tjóni fyrir sjúkrahússvist og aðhjúkrun, hinum köstum vér í fangelsi og brennimerkjum hann. Það er grunnt á tárunum hjá mannfólkinu, lengra til vorkunnarinnar. Verulegri náð mæta hinir bágstöddu ekki nema í moldinni þar sem Guð mun geyma okkar allra að síðustu uns hann vekur okkur frá dauðum skírri en fyrr.

Því teflir höfundur móti bölinu samúðinni, og samkenndinni. Örlög allra manna eru samofin. Þeir verða að taka ábyrgð á sjálfum sér og hver á öðrum, gæta bróður síns og koma honum til bjargar ef hann misstígur sig eða líf hans myrkvast.
Og þrátt fyrir sorgir og dimm örlög má skynja trú á lífið og sigur þess. Því vil ég ljúka þessari umfjöllun á eftirfarandi tilvitnun í Svartfugl:

Meget tydeligt huskede jeg den Dag, Bjarni talte om . . . En svimlende, havpisket Bjergvæg, der set nedefra, fra en gyngende Baad ligesom groede ind i Himlen. Et Uvejr af larmende Fugle - et hvidglimtende og sortgnistrende Skum af Svartfugl, der som en Fortsættelse af Brændingen, hvirvlede op ad den sorte Klippe og blev borte i Bjergets Taager. Da jeg som Barn første Gang saa dette Syn, havde jeg ikke et Øjeblik tvivlet om, at det var selve det troldske Hav, som i vild Leg sprængte vingede Fisk af sin Bug. Endnu i Fjor var det kriblet koldt igennem mig, ved Mødet med Fuglebjergets fantastiske, naadeløse, uudryddelige Liv; denne Storm af Liv, hvor i Larm og Stank og Snavs Tilværelsen triumferer, Livet fornyr sig - springer ungt og friskt og blodvarmt af den golde Klippe. Hver Sommer!

Það er alltaf gaman að lesa góðar myndasögur. Ég keypti mér bráðskemmtilegt hefti í fyrradag, The Amazing Screw-On Head eftir Mike Mignola. Hún er mjög skondin og er gerð í þessum frábæra myrka og drungalega stíl hans, sem einkennir einnig Hellboy, en þær ágætu sögur eru einnig eftir hann.

Með morgunkaffinu: Slátta eftir Jórunni Viðar og Svartfugl eftir Gunnar Gunnarsson

Ég ritaði ljóð í sandinn
hvíslaði það í vindinn
hjó það út í hamrana
harmabjörg hjarta míns
Huginn, heyrirðu raust mína
sem bergmálar þögul
syng þína fegurstu söngva
flyttu ljóð mitt, bróðir um víða veröld
lofgjörð lífsins
glæð þjáð brjóst mannana funa okkar
og sefa hjörtu þeirra

Verður er verkamaður launa sinna

Hið unga hjarta er líkt hafinu með myrkum harmadjúpum – það vakna gárar á því undan örveikum vindblæ hugarins, stormar þránnar koma róti á það – og á þetta haf skína hinar fyrstu ástir eins og ljós frá sólu, ýmist léttir sólstafir eða þung sólarbreyskja, hverful stund skín snögglega í hættulegu litaflúri, löðrið sem uppþeytist af losta og sársauka, freyðir og hjaðnar í sólundunarsamri helbirtu
Fjallkirkjan – “Nótt og draumur” eftir Gunnar Gunnarson, bls. 374, þýðing Halldórs Laxness

Í dag kláraði ég Fjallkirkjuna eftir Gunnar Gunnarsson. Hún er eflaust ein besta bók sem ég hef lesið. Ávallt setur að manni vissan söknuð og trega þegar maður hefur lokið við bók sem hefur hrifið mann með sér.
Ég hef áður bloggað um þessa bók og birt tilvitnanir í færslum 18. ágúst 2004 og 30. júlí 2004
Fjallkirkjan skiptist í 5 bindi. Þau eru ,,Leikur að stráum”, ,,Skip heiðríkjunnar”, ,,Nótt og draumur”, ,,Óreyndur ferðalangur” og ,,Hugleikur”. Fjallkirkjan er mjög innblásin af ævi Gunnars sjálfs og rekur þroskasögu Ugga Greipssonar, frá því hann elst upp ungur og saklaus drengur á Austfjörðum, þa4r til hann heldur til náms í Danmörku og fylgir svo erfiðum árum hans þar, þar sem hann reynir að draga fram lífið við ritstörf, uns hann öðlast viðurkenningu fyrir verk sín.
Það sem stendur mest upp úr við lesningu þessarar bókar er fegurðin, stílsnilldin og innlifunin sem maður finnur hjá Gunnari, þetta andrúmsloft sem hann nær að skapa, svo það verður ljóslifandi fyrir manni og samlíðunin sem hann vekur. Bókin er bæði tilvistarleg og heimspekileg og veltir einnig fyrir sér guðdómnum, en slík lýsing væri þó engan veginn tæmandi fyrir hana.
Gunnar lagði í fyrstu upp með að skrifa bók um lífið og margvíslegar myndir þess, að svo miklu leiti sem hann taldi sér fært að skynja það og skilja. Þó að saga Ugga verði rauði þráðurinn finnst mér Fjallkirkjan ekki síst fjalla um þetta. Leit mannsins að sjálfum sér, tilgangi og réttlætingu lífsins.
Gunnar lætur sér fátt mannlegt óviðkomandi. Halldór Laxness þýddi bókina óaðfinnanlega og maður getur skynjað hrifningu hans á verkinu af þeirri álúð og nærgætni sem hann hefur sýnt þýðingunni, hann hefur vegið og metið hvert orð svo að þeir töfrar sem í verkinu eru kæmust sem best til skila.
Það sem hreif Laxness ekki síst var að hér fjallaði Gunnar um íslenskt alþýðufólk og lýsir lífi þeirra, gleði og sorgum í þaula.
Ég vil ljúka þessari umfjöllun með eftirfarandi tilvitnun sem finna má á bls. 832 í Hugleik: Í þöglum, niðurbældum söknuðinum sindrar löngunin til að endurlifa hið leikandi líf, sjá aftur hina sólglöðu daga sem minningin geymir, hitta aftur þann sem maður hitti einu sinni, endur fyrir löngu...